Kirxgof nurlaniş qonuni
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 409–410-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Kirxgof nurlaniş qonuni -jismning issiqlik nurlanişi haqidagi asosiy qonun; jismlarning nurlaniş qobiliyati ye (v, T) b-n nur yutiş qobiliyati a (v, T) orasidagi boğlanişni ifodalaydi. 1859 y.da G.R. Kirxgof kaşf qilgan. Quyidagiça ta'riflanadi: jism nurlaniş qobiliyatini nur yutiş qobiliyatiga nisbati xuddi şu t-radagi mutlaq qora jismning nurlaniş qobiliyatiga teng. Bu nisbat jismning tabiatiga boğliq bölmaydi, u barça jismlar uçun bir xil bölib, nurlaniş çastotasi v va t-ra T ning funksiyasidan iboratdir:
ye(u,T)
a(v,T)
e()(v, T) funksiya mutlaq qora jismning nurlaniş krbiliyati. Bu funksiya körinişini M. Plank aniqlagan. K. n. q.ga binoan, ma'lum t-rada boşqa jismlarga nisbatan köproq nur yutayotgan jism jadalroq nurlanadi (mas, jismning bir uçi qora lok b-n qoplansa, qora uçi köproq energiya yutadi va öşa uçi köproq energiya çiqaradi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИРХГОФ НУРЛАНИШ ҚОНУНИ -жисмнинг иссиқлик нурланиши ҳақидаги асосий қонун; жисмларнинг нурланиш қобилияти е (v, T) б-н нур ютиш қобилияти a (v, Т) орасидаги боғланишни ифодалайди. 1859 й.да Г.Р. Кирхгоф кашф қилган. Қуйидагича таърифланади: жисм нурланиш қобилиятини нур ютиш қобилиятига нисбати худди шу т-радаги мутлақ қора жисмнинг нурланиш қобилиятига тенг. Бу нисбат жисмнинг табиатига боғлиқ бўлмайди, у барча жисмлар учун бир хил бўлиб, нурланиш частотаси v ва т-ра Т нинг функциясидан иборатдир:
е(у,Т)
a(v,T)
e()(v, T) функция мутлақ қора жисмнинг нурланиш крбилияти. Бу функция кўринишини М. Планк аниқлаган. К. н. қ.га биноан, маълум т-рада бошқа жисмларга нисбатан кўпроқ нур ютаётган жисм жадалроқ нурланади (мас, жисмнинг бир учи қора лок б-н қопланса, қора учи кўпроқ энергия ютади ва ўша учи кўпроқ энергия чиқаради).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.