Kiş
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 435-b. — ziyouz.com
Kiş — Bobildan 18 km şim.- şarkda joylaşgan qad. şahar (Irokdagi hoz. Oxeymir ş. xarobasi). Mil. av. 4-ming yillik oxiri — 3-ming yillik boşlarida qad. qişloq örnida vujudga kelgan. Qad. Mesopotamiya davlatlaridan birining markazi (mil. av. 28-a.). K. mil. av. 28-a.da şumer qabilalarining 1-uyuşmasiga rahbarlik qilgan (K. I-sulolasi davrida), lekin mil. av. 27-a. da Uruk ş. b-n bölgan kuraşda öz ustunligini yöqotgan. Mil. av. 27— 25-a. larda K. hokimlari Şim. Şumerda öz mavqelarini saqlab turişga intilganlar. 24-a.ning 1-yarmida Uruk va Umma ş.lari hokimi şumerlik şoh Lugalzagansi K.ni vayron qilgan, lekin tez orada şahar Akkad şohi Sargon tomonidan qayta tiklangan. Keyinçalik Bobil, Axomaniylar davlati, Parfiya podşoligi va Sosoniylar davlatining yirik viloyat markazi bölib, mustaqil rol öynamagan. 1912 y.da fransuz va 1923— 32 y.larda ingliz arxeologiya ekspeditsiyalarining qazişmalari natijasida saroy, ilk sulola davriga oid nekropol (mil. av. 3-ming yillik), sopol idişlar, jez qurollar va taqinçoklar, silindr şaklidagi muhr, akkad davri binolari, mixxat yozuvlari arxivi xujjatlari (mil. av. 3-ming yillik boşi — 1 ming yillik) topilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИШ — Бобилдан 18 км шим.- шаркда жойлашган қад. шаҳар (Ирокдаги ҳоз. Охеймир ш. харобаси). Мил. ав. 4-минг йиллик охири — 3-минг йиллик бошларида қад. қишлоқ ўрнида вужудга келган. Қад. Месопотамия давлатларидан бирининг маркази (мил. ав. 28-а.). К. мил. ав. 28-а.да шумер қабилаларининг 1-уюшмасига раҳбарлик қилган (К. I-сулоласи даврида), лекин мил. ав. 27-а. да Урук ш. б-н бўлган курашда ўз устунлигини йўқотган. Мил. ав. 27— 25-а. ларда К. ҳокимлари Шим. Шумерда ўз мавқеларини сақлаб туришга интилганлар. 24-а.нинг 1-ярмида Урук ва Умма ш.лари ҳокими шумерлик шоҳ Лугальзаганси К.ни вайрон қилган, лекин тез орада шаҳар Аккад шоҳи Саргон томонидан қайта тикланган. Кейинчалик Бобил, Ахоманийлар давлати, Парфия подшолиги ва Сосонийлар давлатининг йирик вилоят маркази бўлиб, мустақил роль ўйнамаган. 1912 й.да француз ва 1923— 32 й.ларда инглиз археология экспедицияларининг қазишмалари натижасида сарой, илк сулола даврига оид некропол (мил. ав. 3-минг йиллик), сопол идишлар, жез қуроллар ва тақинчоклар, цилиндр шаклидаги муҳр, аккад даври бинолари, миххат ёзувлари архиви хужжатлари (мил. ав. 3-минг йиллик боши — 1 минг йиллик) топилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.