Kitionlik Zenon
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 86-b. — ziyouz.com
Zenon Kitionlik ZENON (Zenon) Kitionlik (mil. av. taxm. 336—264) — yunon faylasufi, stoitsizm falsafiy maktabining asosçisi. Kipr o. dagi Kition ş. da savdogar oilasida tuğilgan. U falsafani 3 qismga — mantiq, etika va fizikaga bölgan. U Geraklit izidan borib, borliqning asosida olov yotadi; barça narsalar olovdan paydo bölgan, asrlar ötgaç, yana olovga aylanadi, olovning quyuqlaşuvi va siyraklaşuvidan havo, suv va tuproq paydo böladi, deb hisoblagan. 3. fikriça, jamiyatdagi illatlarning boisi faqat bilimlar yetarli emasligidir. Jamiyat töğrisidagi ta'limotida 3. kosmopolitik karaşlarni rivojlantirdi, borabora jahon davlati qaror topadi, barçaning faroğati ayrim şaxslar faroğatidan yuqori turadi, deb hisobladi. Uningça, hamma xalklar uçun umumiy bölgan va butun dunyoni qamrovçi qonun davlatga ham taalluqdi böladi. 3. ğoyalari psixologiya va etikaning rivojlanişiga muayyan ta'sir körsatgan. Uning asarlaridan ayrim parçalar yetib kelgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗЕНОН (Zenon) Китионлик (мил. ав. тахм. 336—264) — юнон файласуфи, стоицизм фалсафий мактабининг асосчиси. Кипр о. даги Китион ш. да савдогар оиласида туғилган. У фалсафани 3 қисмга — мантиқ, этика ва физикага бўлган. У Гераклит изидан бориб, борлиқнинг асосида олов ётади; барча нарсалар оловдан пайдо бўлган, асрлар ўтгач, яна оловга айланади, оловнинг қуюқлашуви ва сийраклашувидан ҳаво, сув ва тупроқ пайдо бўлади, деб ҳисоблаган. 3. фикрича, жамиятдаги иллатларнинг боиси фақат билимлар етарли эмаслигидир. Жамият тўғрисидаги таълимотида 3. космополитик карашларни ривожлантирди, борабора жаҳон давлати қарор топади, барчанинг фароғати айрим шахслар фароғатидан юқори туради, деб ҳисоблади. Унингча, ҳамма халклар учун умумий бўлган ва бутун дунёни қамровчи қонун давлатга ҳам тааллуқди бўлади. 3. ғоялари психология ва этиканинг ривожланишига муайян таъсир кўрсатган. Унинг асарларидан айрим парчалар етиб келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.