Kitob belgisi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 423–424-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Kitob belgisi - 1) kitobning şartli belgisi; kitobning cap (titul) varaği pastki çap qismiga naşriyot tomonidan qöyiladigan belgi; kitobni joylaştiriş, nomma-nom hisobga oliş, kitob dökonlarining bibliografik işlarida va b. kitob savdosi jarayonlarida zarur bölgan bir qator qismlardan tarkib topadi.
Mas: Ş. Şomuhamedovning «Şoh kitob va uning muallifi» risolasiga quyidagi şartli belgi qöyilgan: Ş- 4702620201-116 M352(04)-92 qat'iy buyurtma 91.
Bunda: Ş — mualliflik belgisi (muallif familiyasining yoki kitob nomining boş harfi); bu uşbu kitobning bibliografik tasviri «Ş» harfi b-n boşlanadi, kitobni va uning tasviri yozilgan kartoçkani alifbo böyiça «Ş» harfiga joylaştiriş lozimligini körsatadi. 4702620201 — «Kitob naşr qiliş uçun adabiyotlarni tasniflaşning yagona jadvali»dagi kitobni kitob javonidagi örnini aniqlaşga, kitoblarni nomma-nom hisobga olişda guruhlarga ajratişni yengillaştirişga, röyxatga olişda va h.k.da yordamçi belgidir; 116 — naşriyot çikargan kitoblarning tartib raqami; M 352 — bu Ğafur Ğulom nomidagi naşriyot matbaa birlaşmasining belgisi; 04 — şu naşriyot böysunuvçi muassasaning belgisi; 92 — kitobning naşr qilingan yili; qat'iy buyurtma 91 — şu naşriyotning 91 yilgi rejasidagi kitobning röyxatga olingan raqami; 2) kitobning xalqaro standart raqami (ISBN, International standard book number) — xalqaro kutubxonaçilik-bibliografik taşkilotlarda röyxatga olinadigan naşrlarga beriladigan maxsus belgi; ISBN tomonidan işlab çiqilgan va tasdiqlangan. Xalqaro va milliy matbuot agentligi tomonidan har bir kitobni aynan tenglaştiriş maqsadida beriladigan ISBN harflardan va defis yordamida 4 guruhga ajratilgan 10 sonli koddan iborat: Mac: 5—635—01092—X
Kitob Özbekistonda naşr qilingan (Özbekiston davlat kodi 5), Ğ. Ğulom nomidagi naşriyot matbaa birlaşmasi tomonidan naşr etilgan (naşriyot kodi 635); kitob sarlavhasi 01092 tartib rakami b-n maxsus röyxatdan aniqlanişi mumkin. Oxirgi «X» harfi nazorat belgisi; uning yordamida ISBN töğri tuzilganligi tekşiriladi. Ayrim kitoblarda ISBN bir neçta berilişi mumkin, bu holda şu davlat naşrining xalqaro raqami körsatiladi.
Turkum (seriyali) naşrlarning Xalqaro standart raqami (ISSN — International standard serial number) işlab çiqilgan va tasdikdangan. Standartlaştiriş böyiça Xalqaro taşkilot b-n kelişilgan holda har bir turkumli naşr (uning har bir soni, jildi)ga beriladi, u ham raqamli koddan iborat, ma'lumotlarga maşinada işlov berişda naşrlarning nomini aynan tenglaştirişga imkon beruvçi 8 rakamdan taşkil topadi.
Mac: ISSN 0235-9715.
ISBN va ISSN EHM yordamida mavjud va yangi olingan naşrlarni hisobga olişni oqilona taşkil etişga imkon beradi, bu, öz navbatida, buyurtmalar va ularning bajarilişi, kutubxonalarda kitob berilişini nazorat qiliş sifatini oşiradi va h.k.; 3) kitob egasining belgisi; q. Ekslibris.
Hamroxon Mamatraimova.
Q.: Ekslibris
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИТОБ БЕЛГИСИ - 1) китобнинг шартли белгиси; китобнинг cap (титул) варағи пастки чап қисмига нашриёт томонидан қўйиладиган белги; китобни жойлаштириш, номма-ном ҳисобга олиш, китоб дўконларининг библиографик ишларида ва б. китоб савдоси жараёнларида зарур бўлган бир қатор қисмлардан таркиб топади.
Мас: Ш. Шомуҳамедовнинг «Шоҳ китоб ва унинг муаллифи» рисоласига қуйидаги шартли белги қўйилган: Ш- 4702620201-116 М352(04)-92 қатъий буюртма 91.
Бунда: Ш — муаллифлик белгиси (муаллиф фамилиясининг ёки китоб номининг бош ҳарфи); бу ушбу китобнинг библиографик тасвири «Ш» ҳарфи б-н бошланади, китобни ва унинг тасвири ёзилган карточкани алифбо бўйича «Ш» ҳарфига жойлаштириш лозимлигини кўрсатади. 4702620201 — «Китоб нашр қилиш учун адабиётларни таснифлашнинг ягона жадвали»даги китобни китоб жавонидаги ўрнини аниқлашга, китобларни номма-ном ҳисобга олишда гуруҳларга ажратишни енгиллаштиришга, рўйхатга олишда ва ҳ.к.да ёрдамчи белгидир; 116 — нашриёт чикарган китобларнинг тартиб рақами; М 352 — бу Ғафур Ғулом номидаги нашриёт матбаа бирлашмасининг белгиси; 04 — шу нашриёт бўйсунувчи муассасанинг белгиси; 92 — китобнинг нашр қилинган йили; қатъий буюртма 91 — шу нашриётнинг 91 йилги режасидаги китобнинг рўйхатга олинган рақами; 2) китобнинг халқаро стандарт рақами (ISBN, International standard book number) — халқаро кутубхоначилик-библиографик ташкилотларда рўйхатга олинадиган нашрларга бериладиган махсус белги; ISBN томонидан ишлаб чиқилган ва тасдиқланган. Халқаро ва миллий матбуот агентлиги томонидан ҳар бир китобни айнан тенглаштириш мақсадида бериладиган ISBN ҳарфлардан ва дефис ёрдамида 4 гуруҳга ажратилган 10 сонли коддан иборат: Mac: 5—635—01092—X
Китоб Ўзбекистонда нашр қилинган (Ўзбекистон давлат коди 5), Ғ. Ғулом номидаги нашриёт матбаа бирлашмаси томонидан нашр этилган (нашриёт коди 635); китоб сарлавҳаси 01092 тартиб раками б-н махсус рўйхатдан аниқланиши мумкин. Охирги «X» ҳарфи назорат белгиси; унинг ёрдамида ISBN тўғри тузилганлиги текширилади. Айрим китобларда ISBN бир нечта берилиши мумкин, бу ҳолда шу давлат нашрининг халқаро рақами кўрсатилади.
Туркум (серияли) нашрларнинг Халқаро стандарт рақами (ISSN — International standard serial number) ишлаб чиқилган ва тасдикданган. Стандартлаштириш бўйича Халқаро ташкилот б-н келишилган ҳолда ҳар бир туркумли нашр (унинг ҳар бир сони, жилди)га берилади, у ҳам рақамли коддан иборат, маълумотларга машинада ишлов беришда нашрларнинг номини айнан тенглаштиришга имкон берувчи 8 ракамдан ташкил топади.
Mac: ISSN 0235-9715.
ISBN ва ISSN ЭҲМ ёрдамида мавжуд ва янги олинган нашрларни ҳисобга олишни оқилона ташкил этишга имкон беради, бу, ўз навбатида, буюртмалар ва уларнинг бажарилиши, кутубхоналарда китоб берилишини назорат қилиш сифатини оширади ва ҳ.к.; 3) китоб эгасининг белгиси; қ. Экслибрис.
Ҳамрохон Маматраимова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.