Kiyiklar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 341-b. — ziyouz.com
Kiyiklar — quvuşşoxlilar oilasiga mansub kavş qaytaruvçi juft tuyoqlilar guruhi. Taşqi körinişi, tuzilişi, hayot keçirişi va kelib çiqişi, hatto tana ölçami har xil hayvonlarni öz içiga oladi. K.ga qoramollar, qöylar va eçkilardan taşqari barça kavş qaytaruvçilar kiritiladi. Quvuşşoxlilar oilasining köpçilik kenja oilalarini birlaştiradi. Filogenetik jihatdan eçkilar va sigirlarga yaqinroq. Asosiy kenja oilalari ğizollar yoki ohularga jayran, Hindistonda tarqalgan garna, sigirsimon K. yoki buballarga Afrikada tarqalgan kaama va gnu; otsimon K.ga Afrikada yaşaydigan qora kiyik, beyza, kiyik-hökiz, serna K., tört şoxli K., örmon kiyiklari kiradi. Köp turlari Afrikada, ayrim turlari Jan. va Marka-ziy Osiyoda yaşaydi, Yevropada K.ning 3 turi, Şim. Amerikada bir turi tarqalgan. Özbekistonda K.dan sayğoq va jayran uçraydi. Köpçilik K. çöllarda, ayrim turlari örmonda poda bölib yaşaydi. Poligam. Göşti, terisi va şoxi uçun ovlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИЙИКЛАР — қувушшохлилар оиласига мансуб кавш қайтарувчи жуфт туёқлилар гуруҳи. Ташқи кўриниши, тузилиши, ҳаёт кечириши ва келиб чиқиши, ҳатто тана ўлчами ҳар хил ҳайвонларни ўз ичига олади. К.га қорамоллар, қўйлар ва эчкилардан ташқари барча кавш қайтарувчилар киритилади. Қувушшохлилар оиласининг кўпчилик кенжа оилаларини бирлаштиради. Филогенетик жиҳатдан эчкилар ва сигирларга яқинроқ. Асосий кенжа оилалари ғизоллар ёки оҳуларга жайран, Ҳиндистонда тарқалган гарна, сигирсимон К. ёки бубалларга Африкада тарқалган каама ва гну; отсимон К.га Африкада яшайдиган қора кийик, бейза, кийик-ҳўкиз, серна К., тўрт шохли К., ўрмон кийиклари киради. Кўп турлари Африкада, айрим турлари Жан. ва Марка-зий Осиёда яшайди, Европада К.нинг 3 тури, Шим. Америкада бир тури тарқалган. Ўзбекистонда К.дан сайғоқ ва жайран учрайди. Кўпчилик К. чўлларда, айрим турлари ўрмонда пода бўлиб яшайди. Полигам. Гўшти, териси ва шохи учун овланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.