Klapan
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 439–440-b. — ziyouz.com
Klapan (nem. Klappe - tösiq) — maşina va mexanizmlarda havo, suv, buğ, gaz oqimlarini boşqarişga imkon beruvçi detal (qurilma). Vazifasiga köra, K. drosselli, reduksion, rostlaş, teskari, saqlagiç, avariyaning oldini oluvçi, berkitiş va b.; tözilişi böyiça ventilli, zolotnikli, jömrakli va b.ga bölinadi. K. elektrik, pnevmatik, gidravlik yuritmalar b-n, şuningdek, dastaki usulda harakatga keltiriladi. Truboprovodlarda qöl b-n oçilib-yopiladigan, nasos va kompressorlarda 2 tomondagi bosimlar farqi hisobiga avtomatik tarzda oçilib-yopiladigan K.lar qöllaniladi. Içki yonuv dvigatellari va buğ maşinalaritsa alohida mexanizm vositasida boşqarib turiladigan; rezervuardagi havo bosimini bir meyorda tötib turiş va ehtiyot qiliş uçun işlatiladigan K.lar bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЛАПАН (нем. Klappe - тўсиқ) — машина ва механизмларда ҳаво, сув, буғ, газ оқимларини бошқаришга имкон берувчи деталь (қурилма). Вазифасига кўра, К. дросселли, редукцион, ростлаш, тескари, сақлагич, авариянинг олдини олувчи, беркитиш ва б.; тўзилиши бўйича вентилли, золотникли, жўмракли ва б.га бўлинади. К. электрик, пневматик, гидравлик юритмалар б-н, шунингдек, дастаки усулда ҳаракатга келтирилади. Трубопроводларда қўл б-н очилиб-ёпиладиган, насос ва компрессорларда 2 томондаги босимлар фарқи ҳисобига автоматик тарзда очилиб-ёпиладиган К.лар қўлланилади. Ички ёнув двигателлари ва буғ машиналарица алоҳида механизм воситасида бошқариб туриладиган; резервуардаги ҳаво босимини бир меъёрда тўтиб туриш ва эҳтиёт қилиш учун ишлатиладиган К.лар бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.