Kleopatra
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 447-b. — ziyouz.com
Kleopatra (yun. Kleopatra) (mil. av. 69 — Iskandariya — mil. av. 30) — Misrning ptolemeylar sulolasidan bölgan sönggi podşohi, Ptolemey XI ning qizi. K. öz ukasi Ptolemey XII Dionisga turmuşga çiqib, u b-n birgalikda davlatni idora qila boşlagan (51 y.dan) bölsada, yakka özi taxtga egalik qiliş uçun zimdan kuraş olib borgan, niyati foş bölgaç, Suriyaga surgun qilingan (48 y.). Ammo, K.ning bilimdonligi, aqlzakovatiga maftun bölib qolgan Yuliy Sezar 47 y. uni Misrga qaytargan (K. undan Sezarion ismli öğil körgan). Sezar öldirilgaç, K. Mark Antoniyning ittifoqçisi va ma'şuqasi (37 y.dan xotini) bölgan. 31 y. Oktavian (q. Avgust) qöşinlari Misrni zabt etgaç, Antoniy va K. özlarini öldirişgan. Naqlga köra, ugla davrdagi misrliklar e'tiqodiga asosan abadiy barhayotlikka erişmoq uçun özini zaharli ilonga çaqtirgan.
K. timsoli Ğarb (U. Şekspir, B. Şou, D. Tyepolo, P. Rubens va b.) hamda Şarq (A. Şavqiy va b.) adib, şoir, dramaturg, rassom va haykaltaroşlari asarlarida aks etgan, unga bağişlab filmlar yaratilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЛЕОПАТРА (юн. Kleopatra) (мил. ав. 69 — Искандария — мил. ав. 30) — Мисрнинг птолемейлар сулоласидан бўлган сўнгги подшоҳи, Птолемей XI нинг қизи. К. ўз укаси Птолемей XII Дионисга турмушга чиқиб, у б-н биргаликда давлатни идора қила бошлаган (51 й.дан) бўлсада, якка ўзи тахтга эгалик қилиш учун зимдан кураш олиб борган, нияти фош бўлгач, Сурияга сургун қилинган (48 й.). Аммо, К.нинг билимдонлиги, ақлзаковатига мафтун бўлиб қолган Юлий Цезарь 47 й. уни Мисрга қайтарган (К. ундан Цезарион исмли ўғил кўрган). Цезарь ўлдирилгач, К. Марк Антонийнинг иттифоқчиси ва маъшуқаси (37 й.дан хотини) бўлган. 31 й. Октавиан (қ. Август) қўшинлари Мисрни забт этгач, Антоний ва К. ўзларини ўлдиришган. Нақлга кўра, угла даврдаги мисрликлар эътиқодига асосан абадий барҳаётликка эришмоқ учун ўзини заҳарли илонга чақтирган.
К. тимсоли Ғарб (У. Шекспир, Б. Шоу, Д. Тьеполо, П. Рубенс ва б.) ҳамда Шарқ (А. Шавқий ва б.) адиб, шоир, драматург, рассом ва ҳайкалтарошлари асарларида акс этган, унга бағишлаб фильмлар яратилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.