Kleyonka
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 446–447-b. — ziyouz.com
Kleyonka (rus.) — nam ötkazmaydigan modda qoplangan maxsus mato. Qoplama materialiga qarab, moyli (ösimlik moylaridan tayyorlangan qoplamali), latekli (konsentrlangan sintetik lateksdan tayyorlangan qoplamali) va polivinilxloridli K.lar böladi. K. i.ç.da xom surp, sarja, viktoriya, diagonal, belting va b. gazlamalardan foydalaniladi. Moyli K. tayyorlaşda, olif qaynatiladi va uning asosida kaolinli (kaolinning suvdagi suspenziyasi emulgator va olifdan iborat) hamda böyoqli (pigmentdan iborat) gruntlar tayyorlanadi. Söngra bu gruntlar oldindan tozalangan va dazmollangan matoga bir neça qatlamda surkalib, kalandrdan ötkaziladi va har qaysi qatlam quritiladi. Keyin kerakli rasmlar çizilib loklanadi. Lateks K. tayyorlaşda lateks gruntlar tayyorlanadi, matoga tayyorlangan gruntlar b-n 4—6 marta işlov beriladi; bunda har qaysi işlov berişda mato quritib olinadi. Bosma böyoq, beriladi, loklanadi, bosma gul solinadi va vulkanizatsiyalanadi. Polivinilxloridli K. polivinilxloridning emulsiyali va suspenziyali turlaridan işlab çiqariladi. Bunday tayyorlangan qorişma mato sirtiga surkalib termik işlov berib olinadi. K. texnika, tibbiyot, uy-rözğor, maişiy korxonalar, matbaa va b. köp sohalarda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЛЕЁНКА (рус.) — нам ўтказмайдиган модда қопланган махсус мато. Қоплама материалига қараб, мойли (ўсимлик мойларидан тайёрланган қопламали), латекли (концентрланган синтетик латексдан тайёрланган қопламали) ва поливинилхлоридли К.лар бўлади. К. и.ч.да хом сурп, саржа, виктория, диагональ, бельтинг ва б. газламалардан фойдаланилади. Мойли К. тайёрлашда, олиф қайнатилади ва унинг асосида каолинли (каолиннинг сувдаги суспензияси эмульгатор ва олифдан иборат) ҳамда бўёқли (пигментдан иборат) грунтлар тайёрланади. Сўнгра бу грунтлар олдиндан тозаланган ва дазмолланган матога бир неча қатламда суркалиб, каландрдан ўтказилади ва ҳар қайси қатлам қуритилади. Кейин керакли расмлар чизилиб локланади. Латекс К. тайёрлашда латекс грунтлар тайёрланади, матога тайёрланган грунтлар б-н 4—6 марта ишлов берилади; бунда ҳар қайси ишлов беришда мато қуритиб олинади. Босма бўёқ, берилади, локланади, босма гул солинади ва вулканизацияланади. Поливинилхлоридли К. поливинилхлориднинг эмульсияли ва суспензияли турларидан ишлаб чиқарилади. Бундай тайёрланган қоришма мато сиртига суркалиб термик ишлов бериб олинади. К. техника, тиббиёт, уй-рўзғор, маиший корхоналар, матбаа ва б. кўп соҳаларда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.