Klizma

Klizma (yun. klisma — yuviş), hu q n a — davo maqsadida töğri içakka anus orqali maxsus asbob yordamida suyuk,lik (köpinça suv) yuborişdan iborat tabiiy muolaja. Tozalovçi, diagnostik, davo, dori va oziq K.lar farq qiladi. K. uçun maxsus noksimon rezina ballon (ba'zan maxsus qattiq uçlik qisqiçi yoki jömragi hamda uçligi bor rezina nayçali voronka) yoki Esmarx krujkasidan (uni taqlif etgan nemis olimining nomi b-n atalgan) foydalaniladi. Tozalovçi K. qabziyatpe., oziq-ovqatdan zaharlanganda, şuningdek, kasalliklarni davolaşda, me'da-içak yölini va kiçik çanok, a'zolarini rentgenologik tekşirişdan, operatsiyadan, tuğişdan, dori va oziq K.dan oldin qöllaniladi. Ba'zi bir davo K.si, ayni vaqtda, tozalovçi K. örnini ham ötaydi (mas, moyçeçakli, gipertonik, yoğli va b. K.lar). Katta yoşdagilar uçun örtaça 1l ga yaqin toza iliq suv kerak böladi. K.ning ta'siri suyuqlik mikdoriga, uning tezlik b-n bosim ostida yuborilişiga boğliq. D o r i K. dori ,moddalarning içak şilliq pardasiga ta'sir etişi va dorining organizmga içak orqali sörilişini ta'minlaş maqsadida qöllaniladi. Dori K.dan oldin, albatta, tozalovçi K. qilinadi. O z i q K. — sun'iy ovkatlantirişning bir turi. U organizmning suyuqlikka, oş töziga va bir oz miqdorda bölsada, oziq moddalarga bölgan ehtiyojini qondiriş maqsadida qöllaniladi. Bunday K.ni ham tozalovçi K.dan keyin ötkaziş lozim. K.ning bu xili vraç körsatmasiga binoan davolaş muassasalarida ötkaziladi.

Bolalarga ham tozalovçi K., davo K.si va oziq K. qilinadi, bunda albatta uning yoşi (neça oyligi) hisobga olinadi. K. qilsam içim yurişadi deb hadeb unga ruju qilaveriş ham yaramaydi, aks holda töğri içakning turli kasalliklariga sabab bölişi mumkin.