Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Klon

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 453-b. — ziyouz.com

    Klon (yun. klon — şox, novda, baçki) — bir ösimlik yoki hayvon organizmidan jinssiz yoki vegetativ köpayiş yöli b-n paydo bölgan individlar nasli. Nemis olimi Vebber K. ni birinçi bölib ta'riflab berdi (1903). K. hayvonot olamida — mikroorganizmlar, haşarotlarda, ösimliklar olamida — mevali daraxtlar, tok, piyoz va b.da uçraydi. K. tuxumhujayradan apogam yöli b-n meyozga uçramay paydo bölgan nasllardan; qalamça, tuganak va b.da hosil bölgan ona ösimliklar naslidan va b. taşkil topişi mumkin. Ösimliklar dunyosida vegetativ köpayişda kurtak özgaruvçanligi tufayli navning naslida boşlanğiç ösimlikdan farqlanuvçi individlar tarzida paydo böladi. Ular şu navning yangi K.larini boşlab beradi. Şunga köra, har bir navning ahamiyati turliça bölgan bir neçta K.i bölişi mumkin. Köpçilik nusxalarning qim-matli xöjalik belgilari K. oliş yöli b-n saqlab qolinadi.

    Bahodir Normatov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КЛОН (юн. klon — шох, новда, бачки) — бир ўсимлик ёки ҳайвон организмидан жинссиз ёки вегетатив кўпайиш йўли б-н пайдо бўлган индивидлар насли. Немис олими Веббер К. ни биринчи бўлиб таърифлаб берди (1903). К. ҳайвонот оламида — микроорганизмлар, ҳашаротларда, ўсимликлар оламида — мевали дарахтлар, ток, пиёз ва б.да учрайди. К. тухумҳужайрадан апогам йўли б-н мейозга учрамай пайдо бўлган насллардан; қаламча, туганак ва б.да ҳосил бўлган она ўсимликлар наслидан ва б. ташкил топиши мумкин. Ўсимликлар дунёсида вегетатив кўпайишда куртак ўзгарувчанлиги туфайли навнинг наслида бошланғич ўсимликдан фарқланувчи индивидлар тарзида пайдо бўлади. Улар шу навнинг янги К.ларини бошлаб беради. Шунга кўра, ҳар бир навнинг аҳамияти турлича бўлган бир нечта К.и бўлиши мумкин. Кўпчилик нусхаларнинг қим-матли хўжалик белгилари К. олиш йўли б-н сақлаб қолинади.

    Баҳодир Норматов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.