Köçiriq
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 888–889-b. — ziyouz.com
Köçiriq — baxşi (parixon) tomonidan kişilarni göyo turli kasalliklardan xalos qiliş maqsadida ötkaziladigan ğayriilmiy amal. Ilgari ruhiy yoki asab kasalligi yovuz ruxlar — jin yoki parilarning kişiga yetkazgan zarari oqibati deb qaralgan. Ayrim kişilar jin yoki parilarni haydab çiqariş, tanadan köçirib taşlaş orqaligiva bemorni davolaş mumkin, deb hisoblaganlar. Uşbu marosim köp holdarda kasal kişining xonadonida ötkaziladi. Marosim ötkaziladigan kuni ziyon yetkazgan ruxlarga atab qurbonlik (asosan, qöy-qözi, eçki, uloq ba'zida tovuq) söyilgan; baxşi hayvon qonidan bir piyola olib kasalning peşovasiga, çakkasiga, kökragiga, qorniga, kaftiga, tovonining yuqori qismiga surtgan. K. va unga işoniş juda qad. bölib, «Avesto»da ham tilga olingan va dunyodagi barça xalqlarda turli şakllarda uçraydi. Islom dini K.ni qattiq qoralaydi. K. hozir kam uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎЧИРИҚ — бахши (парихон) томонидан кишиларни гўё турли касалликлардан халос қилиш мақсадида ўтказиладиган ғайриилмий амал. Илгари руҳий ёки асаб касаллиги ёвуз рухлар — жин ёки париларнинг кишига етказган зарари оқибати деб қаралган. Айрим кишилар жин ёки париларни ҳайдаб чиқариш, танадан кўчириб ташлаш орқалигива беморни даволаш мумкин, деб ҳисоблаганлар. Ушбу маросим кўп ҳолдарда касал кишининг хонадонида ўтказилади. Маросим ўтказиладиган куни зиён етказган рухларга атаб қурбонлик (асосан, қўй-қўзи, эчки, улоқ баъзида товуқ) сўйилган; бахши ҳайвон қонидан бир пиёла олиб касалнинг пешовасига, чаккасига, кўкрагига, қорнига, кафтига, товонининг юқори қисмига суртган. К. ва унга ишониш жуда қад. бўлиб, «Авесто»да ҳам тилга олинган ва дунёдаги барча халқларда турли шаклларда учрайди. Ислом дини К.ни қаттиқ қоралайди. К. ҳозир кам учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.