Koersitimetr
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 684–685-b. — ziyouz.com
Koersitimetr - ferromagnit materiallarning koersitiv kuçini ölçaydigan qurilma. Materialning magnitlanganligi böyiça koersitiv kuçini ölçaydigan K. köp tarqalgan. Bunday K.ning işi tekşirilayotgan material namunasining magnitlanganligiga (mas, magnitlovçi ğaltakda), uning magnitsizlanişiga (ğaltak orqali özgarmas tok ötişi) va namunaning magnitlanganligi nolga teng bölgan holatini ferrozond (yoki boşqa asbob) yordamida aniqlanişga asoslangan. Namunaning magnitlanişi nolga teng bölgan holatga mos keluvçi ğaltakdagi tokning qiymatiga qarab magnitsizlanayotgan maydon kuçlanganligi Ht, ya'ni koersitiv kuç aniqlanadi. 2-rasmda elektrodinamik K. sxemasi berilgan. Bunda ökda aylana oladigan ramka 2 li elektrodinamik sistema 1 indikator böladi. Manba ,?dagi tok reostat 4 va milliampermetr 5 dan ramka 2 ga boradi. Manba 7 dagi tok esa reostat 8 va ampermetr 9 dan ğaltak 6 orqali ötadi. Ğaltakka joylaştirilgan namuna 6 ğaltakning magnit maydoni ta'sirida magnitlanadi va ğaltakdagi magnit maydoni nolga teng bölganda indikator namunadagi qoddiq magnitlanişni körsatadi. Ğaltakdagi magnit maydonining yönalişini özgartirib qoldiq magnitlaniş yöqotiladi, bundagi magnit maydon kuçlanganligi Nk koersitiv kuç böladi. K. ferromagnit materiallardan tayyorlangan buyumlarning magnit tuzilişini tahlil qilişda, elektr va radioapparatlarning qismlarini magnit jihatdan nazorat qilişda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОЭРЦИТИМЕТР - ферромагнит материалларнинг коэрцитив кучини ўлчайдиган қурилма. Материалнинг магнитланганлиги бўйича коэрцитив кучини ўлчайдиган К. кўп тарқалган. Бундай К.нинг иши текширилаётган материал намунасининг магнитланганлигига (мас, магнитловчи ғалтакда), унинг магнитсизланишига (ғалтак opқали ўзгармас ток ўтиши) ва намунанинг магнитланганлиги нолга тенг бўлган ҳолатини феррозонд (ёки бошқа асбоб) ёрдамида аниқланишга асосланган. Намунанинг магнитланиши нолга тенг бўлган ҳолатга мос келувчи ғалтакдаги токнинг қийматига қараб магнитсизланаётган майдон кучланганлиги Ht, яъни коэрцитив куч аниқланади. 2-расмда электродинамик К. схемаси берилган. Бунда ўкда айлана оладиган рамка 2 ли электродинамик система 1 индикатор бўлади. Манба ,?даги ток реостат 4 ва миллиамперметр 5 дан рамка 2 га боради. Манба 7 даги ток эса реостат 8 ва амперметр 9 дан ғалтак 6 орқали ўтади. Ғалтакка жойлаштирилган намуна 6 ғалтакнинг магнит майдони таъсирида магнитланади ва ғалтакдаги магнит майдони нолга тенг бўлганда индикатор намунадаги қоддиқ магнитланишни кўрсатади. Ғалтакдаги магнит майдонининг йўналишини ўзгартириб қолдиқ магнитланиш йўқотилади, бундаги магнит майдон кучланганлиги Нк коэрцитив куч бўлади. К. ферромагнит материаллардан тайёрланган буюмларнинг магнит тузилишини таҳлил қилишда, электр ва радиоаппаратларнинг қисмларини магнит жиҳатдан назорат қилишда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.