Kök gumbaz masjidi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 837-b. — ziyouz.com
Kök gumbaz masjidi - Şahrisabzdagi me'moriy yodgorlik. Uluğbek Mirzo otasi Şoxrux Mirzo nomidan qurdirgan (1434—35). Peştoq ravoğida ularning nomlari va quriliş vaqti bitilgan tarixiy yozuvlar saqlangan. K.g.m. Dor ut-tilovat ansambli tarkibidagi asosiy jome masjid. Kök koşin b-n qoplangan gumbazi (nomi ham şundan), peştoqining öng va çap tomonidagi ustunlari, boloxonasi bözilib ketgan. Binoga şarqdan peştoq (ravoğining kengligi 10 m) orqali kiriladi. Peştoğida serjilo handasiy bezaklar köp işlatilgan. Ustunlarida, asosiy ravoq va qanoslarida guldor sopollardan foydalanilgan. Xonaqoh (12,7x12,7 m) taşqi poygumbazida sirkor moviy, kök va oq rangli bezaklar orasiga Qur'on oyatlari bitilgan. Içki qismidagi 8 ta mayda ravoqçalar romb şaklidagi qalqonsimon bağallar b-n özaro birlaştirilgan va ravoq şaklidagi 16 tayançiqqa tayantirilgan. Ğiştin devor burçaklarida 4 ta aylanma zina orqali ayvon tomiga çiqilgan. Ayvonning yon taxmonlariga keng ravoq orqali ötilgan. Hozir ular berkitib qöyilgan. K.g.m. 1970 y.larda hamda Amir Temurning 660 yilligi munosabati b-n (1995— 96) qayta ta'mirlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎК ГУМБАЗ МАСЖИДИ - Шаҳрисабздаги меъморий ёдгорлик. Улуғбек Мирзо отаси Шохрух Мирзо номидан қурдирган (1434—35). Пештоқ равоғида уларнинг номлари ва қурилиш вақти битилган тарихий ёзувлар сақланган. К.г.м. Дор ут-тиловат ансамбли таркибидаги асосий жоме масжид. Кўк кошин б-н қопланган гумбази (номи ҳам шундан), пештоқининг ўнг ва чап томонидаги устунлари, болохонаси бўзилиб кетган. Бинога шарқдан пештоқ (равоғининг кенглиги 10 м) орқали кирилади. Пештоғида сержило ҳандасий безаклар кўп ишлатилган. Устунларида, асосий равоқ ва қаносларида гулдор сополлардан фойдаланилган. Хонақоҳ (12,7x12,7 м) ташқи пойгумбазида сиркор мовий, кўк ва оқ рангли безаклар орасига Қуръон оятлари битилган. Ички қисмидаги 8 та майда равоқчалар ромб шаклидаги қалқонсимон бағаллар б-н ўзаро бирлаштирилган ва равоқ шаклидаги 16 таянчиққа таянтирилган. Ғиштин девор бурчакларида 4 та айланма зина орқали айвон томига чиқилган. Айвоннинг ён тахмонларига кенг равоқ орқали ўтилган. Ҳозир улар беркитиб қўйилган. К.г.м. 1970 й.ларда ҳамда Амир Темурнинг 660 йиллиги муносабати б-н (1995— 96) қайта таъмирланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.