Kök Nil
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 839-b. — ziyouz.com
Kök Nil KÖK NIL, Bahr ul-Azraq -Afrikadagi daryo, Efiopiya va Sudan hududida. Nilning eng sersuv öng ir-moği. Öz. 1600 km, havzasining mayd. 300 ming km2. Kiçik Abbay nomi b-n Çoke toğlari yon bağridan boşlanadi. Tana köliga quyiladi, undan Abbay nomi b-n oqib çiqib, 20 km dan keyin bal. 45 m li şarşara hosil qiladi. Boşlanişida qirğoqlari pastroq, söngra 500 km masofada çuq. 900—1200 m, eni 100—200 m li daradan oqadi. Sudan hududidan çiqqaç, K.N. nomini oladi va ança tekis joyda ilon izi bölib oqadi. Xartum ş. yonida Oq Nil b-n qöşilib Nil daryosini hosil qiladi. Asosiy irmoqlari: Raxad va Dinder. Yomğir suvlaridan töyinadi. Quyiliş joyidan 580 km masofada kema qatnaydi. Suv sarfi Xartum ş. yaqinida fev.da 127 m3/sek. dan avg.da 5822 m3/ sek. gaça. Sennor ş. yonida tögon, GES va suv omborlari qurilgan. Suğorişda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎК НИЛ, Баҳр ул-Азрақ -Африкадаги дарё, Эфиопия ва Судан ҳудудида. Нилнинг энг серсув ўнг ир-моғи. Ўз. 1600 км, ҳавзасининг майд. 300 минг км2. Кичик Аббай номи б-н Чоке тоғлари ён бағридан бошланади. Тана кўлига қуйилади, ундан Аббай номи б-н оқиб чиқиб, 20 км дан кейин бал. 45 м ли шаршара ҳосил қилади. Бошланишида қирғоқлари пастроқ, сўнгра 500 км масофада чуқ. 900—1200 м, эни 100—200 м ли дарадан оқади. Судан ҳудудидан чиққач, К.Н. номини олади ва анча текис жойда илон изи бўлиб оқади. Хартум ш. ёнида Оқ Нил б-н қўшилиб Нил дарёсини ҳосил қилади. Асосий ирмоқлари: Рахад ва Диндер. Ёмғир сувларидан тўйинади. Қуйилиш жойидан 580 км масофада кема қатнайди. Сув сарфи Хартум ш. яқинида фев.да 127 м3/сек. дан авг.да 5822 м3/ сек. гача. Сеннор ш. ёнида тўгон, ГЭС ва сув омборлари қурилган. Суғоришда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.