«Koka-Kola»
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 476-b. — ziyouz.com
«Koka-Kola» (ing. kola kukuni) — yaxna içimliklar işlab çiqaradigan jahondagi yirik kompaniya. Markaziy boşqaruv idorasi AQŞning Atlanta ş.da. Faoliyatini 1893 y.dan boşlagan. Asosçisi şotlandiyalik A.Kendtler (içimlikni 1886 y.da dorişunos Jon Pamberton Atlanta ş.da ixtiro qilgan). «K.-K.» tovar belgisi — konturli şişa idiş 1916 y. röyxatdan ötkazilgan (1977 y. bu idiş «K.-K.» kompaniyasining tovar belgilaridan biri sifatida qayta röyxatdan ötkazildi).
1920 y.da «K.-K.»ni idişga quyib sotiş Yevropada birinçi bor Fransiyada amalga oşirildi. 1923 y.da yagona i.ç. standartlari, kukunni aralaştiriş tartibi, şişa idişlarni joylaş qoidalari joriy qilindi va içimlik boşqa mamlakatlarga eksport qilina boşladi. 1958 y.dan «Fanta», 1961 y.dan «Sprayt» içimligi işlab çiqarildi. 1977 y.dan içimlik 2 l li plastik idişlarda savdoga çiqarildi. 1982 y.dan «Diet coke» — şakar örniga şirinligi jihatdan uning örnini bosadigan modda işlatila boşlandi. 1991 y. «K.-K.» Moskva ş.da öz vakolatxonasini oçdi.
«K.-K.» kompaniyasi 200 xildan ortiq içimlik, mas, «Fanta» içimligining 70 xilini (limon, mandarin, greyfrut, kivi, qovun, tarvöz, mango va b. mevalar ta'mi, hidi b-n), 12 turdagi şarbatlar işlab çiqaradi. Hoz. davrda «K.-K.» tovar belgisi dunyoda eng maşhur tovar belgilaridan hisoblanadi. «K.-K.» dunyodagi 200 dan ortiq mamlakatda sotiladi.
1993 y.ning okt. oyida Özbekistonda «Koka-Kola Bottlers — Özbekiston LTD» kompaniyasi taşkil qilindi. Kompaniyaning asosiy i.ç. kuvvatlari Toşkent, Samarqand, Buxoro şaharlarida, Xorazm viloyatida hamda Farğona vodiysida joylaştirilgan. Kompaniya «K.-K.» yetkazib bergan içimlik kukunini (kukun retsepti sir saqlanadi) suvga aralaştirib, gazlaştiriş, idişlarga quyiş va ulgurji sotiş b-n şuğullanadi. Kompaniya «K.-K.», «Fanta», «Sprayt», «Fiyesta» içimliklarni işlab çiqaradi.
«Koka-Kola Bottlers — Özbekiston LTD» kompaniyasida 1600 nafar xodim işlaydi. Kompaniyaning i.ç. quvvati bir yilda 360 mln. dona 1,5 l li pla-stiklarda içimliklar işlab çiqarişni ta'minlaydi.
Sadir Salimov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«КОКА-КОЛА» (инг. кола кукуни) — яхна ичимликлар ишлаб чиқарадиган жаҳондаги йирик компания. Марказий бошқарув идораси АҚШнинг Атланта ш.да. Фаолиятини 1893 й.дан бошлаган. Асосчиси шотландиялик А.Кендтлер (ичимликни 1886 й.да доришунос Жон Памбертон Атланта ш.да ихтиро қилган). «К.-К.» товар белгиси — контурли шиша идиш 1916 й. рўйхатдан ўтказилган (1977 й. бу идиш «К.-К.» компаниясининг товар белгиларидан бири сифатида қайта рўйхатдан ўтказилди).
1920 й.да «К.-К.»ни идишга қуйиб сотиш Европада биринчи бор Францияда амалга оширилди. 1923 й.да ягона и.ч. стандартлари, кукунни аралаштириш тартиби, шиша идишларни жойлаш қоидалари жорий қилинди ва ичимлик бошқа мамлакатларга экспорт қилина бошлади. 1958 й.дан «Фанта», 1961 й.дан «Спрайт» ичимлиги ишлаб чиқарилди. 1977 й.дан ичимлик 2 л ли пластик идишларда савдога чиқарилди. 1982 й.дан «Diet coke» — шакар ўрнига ширинлиги жиҳатдан унинг ўрнини босадиган модда ишлатила бошланди. 1991 й. «К.-К.» Москва ш.да ўз ваколатхонасини очди.
«К.-К.» компанияси 200 хилдан ортиқ ичимлик, мас, «Фанта» ичимлигининг 70 хилини (лимон, мандарин, грейфрут, киви, қовун, тарвўз, манго ва б. мевалар таъми, ҳиди б-н), 12 турдаги шарбатлар ишлаб чиқаради. Ҳоз. даврда «К.-К.» товар белгиси дунёда энг машҳур товар белгиларидан ҳисобланади. «К.-К.» дунёдаги 200 дан ортиқ мамлакатда сотилади.
1993 й.нинг окт. ойида Ўзбекистонда «Кока-Кола Боттлерс — Ўзбекистон ЛТД» компанияси ташкил қилинди. Компаниянинг асосий и.ч. кувватлари Тошкент, Самарқанд, Бухоро шаҳарларида, Хоразм вилоятида ҳамда Фарғона водийсида жойлаштирилган. Компания «К.-К.» етказиб берган ичимлик кукунини (кукун рецепти сир сақланади) сувга аралаштириб, газлаштириш, идишларга қуйиш ва улгуржи сотиш б-н шуғулланади. Компания «К.-К.», «Фанта», «Спрайт», «Фиеста» ичимликларни ишлаб чиқаради.
«Кока-Кола Боттлерс — Ўзбекистон ЛТД» компаниясида 1600 нафар ходим ишлайди. Компаниянинг и.ч. қуввати бир йилда 360 млн. дона 1,5 л ли пла-стикларда ичимликлар ишлаб чиқаришни таъминлайди.
Садир Салимов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.