Kökaldoş madrasasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 840–841-b. — ziyouz.com
Kökaldoş madrasasi - Toşkentdagi me'moriy yodgorlik. Şahar markazining Çorsu maydonida joylaşgan. Qulbobo Kökaldoş qurdirgan (1551—75). Madrasa (umumiy ölçami 62,7 x 44,9 m) boş tarzi jan.ga qaragan. Darvozadan kiraverişda çapda masjid, öngda darsxona joylaşgan. Masjid va darsxonalarning tomi özaro kesişgan ravoqlar ustiga örnatilgan gumbazlardan iborat. Miyonsaroy 7 gumbazli. Çorsi hovlisi (38 x 26,9 m) keng, hujralar va oçiq ayvonlar b-n öralgan. Hovlining atrofidagi hujralar 38 ta bölib, darsxona va masjid b-n özaro boğlangan. Madrasa dastlab 3 qavatli bölgan. Me'morlar madrasani bezaşda, asosan, binoning old tomoniga e'tibor berişgan. Peştoqi b-n birga bal. 19,73 m bölib, sirkor parçin va girih naqşlar b-n bezatilgan. Boş tarzining 2 burçagidagi guldastalar tepasi qafasa b-n yakunlangan.
K. m. 18-a. boşlarida qarovsiz holga kelib qolgan va karvonsaroy ombori sifatida foydalanilgan. 1886 va 1946 y.lardagi zilzilalar oqibatida vayron bölgan. Bir neça bor ta'mirlanişi natijasida madrasaning taşqi körinişi özgarib ketgan. K. m. hujralaridan birida Furqat (1889—91) va Hamza (1910— 11) istiqomat qilgan, şoir Xislat va b. tahsil olgan. Madrasaning old tomoniga an'anaviy usulda zinapoya işlangan. 1998 y.dan binoning muhandislik ustuvorligini ta'minlaş, taşqi va içki tarzlarini asl holiga keltiriş va atrofini obodonlaştiriş işlari olib borilmokda. K.m. Özbekiston musulmonlari diniy idorasi tasarrufida (1991 y. dan). Binoda şu idoraga qaraşli örta maxsus islom bilim yurti joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎКАЛДОШ МАДРАСАСИ - Тошкентдаги меъморий ёдгорлик. Шаҳар марказининг Чорсу майдонида жойлашган. Қулбобо Кўкалдош қурдирган (1551—75). Мадраса (умумий ўлчами 62,7 х 44,9 м) бош тарзи жан.га қараган. Дарвозадан кираверишда чапда масжид, ўнгда дарсхона жойлашган. Масжид ва дарсхоналарнинг томи ўзаро кесишган равоқлар устига ўрнатилган гумбазлардан иборат. Миёнсарой 7 гумбазли. Чорси ҳовлиси (38 х 26,9 м) кенг, ҳужралар ва очиқ айвонлар б-н ўралган. Ҳовлининг атрофидаги ҳужралар 38 та бўлиб, дарсхона ва масжид б-н ўзаро боғланган. Мадраса дастлаб 3 қаватли бўлган. Меъморлар мадрасани безашда, асосан, бинонинг олд томонига эътибор беришган. Пештоқи б-н бирга бал. 19,73 м бўлиб, сиркор парчин ва гириҳ нақшлар б-н безатилган. Бош тарзининг 2 бурчагидаги гулдасталар тепаси қафаса б-н якунланган.
К. м. 18-а. бошларида қаровсиз ҳолга келиб қолган ва карвонсарой омбори сифатида фойдаланилган. 1886 ва 1946 й.лардаги зилзилалар оқибатида вайрон бўлган. Бир неча бор таъмирланиши натижасида мадрасанинг ташқи кўриниши ўзгариб кетган. К. м. ҳужраларидан бирида Фурқат (1889—91) ва Ҳамза (1910— 11) истиқомат қилган, шоир Хислат ва б. таҳсил олган. Мадрасанинг олд томонига анъанавий усулда зинапоя ишланган. 1998 й.дан бинонинг муҳандислик устуворлигини таъминлаш, ташқи ва ички тарзларини асл ҳолига келтириш ва атрофини ободонлаштириш ишлари олиб борилмокда. К.м. Ўзбекистон мусулмонлари диний идораси тасарруфида (1991 й. дан). Бинода шу идорага қарашли ўрта махсус ислом билим юрти жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.