Kökça-3 qabristoni
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 854-b. — ziyouz.com
Kökça-3 qabristoni - Tozaboğyop madaniyatiga mansub jez davri qabristoni (mil. av. 13—11-a. lar). Xorazmdagi Kökça toğidan 5 km jan.rokda, Amudaryoning qad. özani — Oqçadaryoning jan. havzasida. 1954—59 y.larda SP. Tolstov rahbarligidagi Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi topib örgangan. K.-Z q. 100 dan ortiq dafn qilingan mayyitlar qabrlaridan iborat bölib, ulardan 74 tasi qazib oçildi. Ba'zi qabrlarga bittadan va ayrimlariga ikkitadan turli jinsga mansub öliklar kömilgan. Erkaklar öng yoni, ayollar esa çap tomoniga yotqizib qöyilgan. Jasadlar boşi tepasida 1 yoki 2 ta idiş mavjud. Ayollar dafn qilingan qabrlardan jez bilaguzuk va ziraqlar, jez va aqiq munçoqlar, erkaklar kömilgan qabrlardan esa dastasi suyakdan qilingan tört qirrali jez bigizlar, jez piçoqlar hamda turli-tuman qurollar topildi. K.-Z q.dan çiqqan sopol idiş va jez buyumlar sirti köpinça ilon izi yoki boşoqsimon şakllar b-n bezatilgan. Tadqiqotlarga köra, kökçaliklar, asosan, çorvaçilik qisman daryo özanlari böyida dehqonçilik b-n maşğul bölgan. Ular Volga böylarida yaşagan Yoğoçband madaniyati va Andropove madaniyatiga mansub qabilalar b-n yaqin iqtisodiy va madaniy aloqada bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎКЧА-3 ҚАБРИСТОНИ - Тозабоғёп маданиятига мансуб жез даври қабристони (мил. ав. 13—11-а. лар). Хоразмдаги Кўкча тоғидан 5 км жан.рокда, Амударёнинг қад. ўзани — Оқчадарёнинг жан. ҳавзасида. 1954—59 й.ларда СП. Толстов раҳбарлигидаги Хоразм археология-этнография экспедицияси топиб ўрганган. К.-З қ. 100 дан ортиқ дафн қилинган маййитлар қабрларидан иборат бўлиб, улардан 74 таси қазиб очилди. Баъзи қабрларга биттадан ва айримларига иккитадан турли жинсга мансуб ўликлар кўмилган. Эркаклар ўнг ёни, аёллар эса чап томонига ётқизиб қўйилган. Жасадлар боши тепасида 1 ёки 2 та идиш мавжуд. Аёллар дафн қилинган қабрлардан жез билагузук ва зирақлар, жез ва ақиқ мунчоқлар, эркаклар кўмилган қабрлардан эса дастаси суякдан қилинган тўрт қиррали жез бигизлар, жез пичоқлар ҳамда турли-туман қуроллар топилди. К.-З қ.дан чиққан сопол идиш ва жез буюмлар сирти кўпинча илон изи ёки бошоқсимон шакллар б-н безатилган. Тадқиқотларга кўра, кўкчаликлар, асосан, чорвачилик қисман дарё ўзанлари бўйида деҳқончилик б-н машғул бўлган. Улар Волга бўйларида яшаган Ёғочбанд маданияти ва Андропове маданиятига мансуб қабилалар б-н яқин иқтисодий ва маданий алоқада бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.