Kokklar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 478-b. — ziyouz.com
Kokklar (yun. kokkos — don) — harakatsiz şarsimon bakteriyalar. Diametri 0,5—4,0 mkm. Sporalar hosil qilmaydi. Hujayralarning böliniş soni va ularning bir-biriga nisbatan joylaşiş tartibiga qarab quyidagi şaqllari farq qilinadi: mikrokokklar, diplokokklar, streptokokklar, tetrakokklar, sarsinalar, stafilokokklar. Köpçilik K. grammusbat, ayrimlari grammanfiy. Tabiatda keng tarqalgan. Yaşaş şaroitiga köra, aerob yoki anaerob böladi. Tuprokda, suvda, havoda yaşaydigan aksari K. (saprofitlar) odatdagi şaroitda zararsiz. Patogen turlari yalliğlaniş va yiringli kasalliklarni qözğatadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОККЛАР (юн. kokkos — дон) — ҳаракатсиз шарсимон бактериялар. Диаметри 0,5—4,0 мкм. Споралар ҳосил қилмайди. Ҳужайраларнинг бўлиниш сони ва уларнинг бир-бирига нисбатан жойлашиш тартибига қараб қуйидаги шақллари фарқ қилинади: микрококклар, диплококклар, стрептококклар, тетракокклар, сарциналар, стафилококклар. Кўпчилик К. граммусбат, айримлари грамманфий. Табиатда кенг тарқалган. Яшаш шароитига кўра, аэроб ёки анаэроб бўлади. Тупрокда, сувда, ҳавода яшайдиган аксари К. (сапрофитлар) одатдаги шароитда зарарсиз. Патоген турлари яллиғланиш ва йирингли касалликларни қўзғатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.