Köktarğoqlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 850-b. — ziyouz.com
Köktarğoqlar (Alcedinidae) - kökqarğasimonlar turkumiga mansub quşlar oilasi. Tanasining öz. 10—45 sm, boşi katta, böyni kalta, tumşuği uzun, yon tomondan siqilgan yoki asosi kengaygan. Oyoqlari juda kalta. 14 uruği, 88 turi ma'lum. Yer yuzining qutbga yaqin hududlaridan taşqari hamma joylarda tarqalgan, ayniqsa, Osiyo va Afrikaning tropik qismida turlari xilma-xil. Köpçilik turlari oziğini (haşarotlar, kemiruvçilar va b.) quruqlikdan, ayrim turlari suvdan (baliqlar, haşarotlarni) tutadi. Suvga daraxt şoxidan yoki qirğoqdan şönğiydi. Daraxt kovagi, termitlar uyasi va hayvonlar inlariga uya quradi; 2—7 tadan tuxum qöyadi. Özbekistonda moviy köktarğoq (Alcedo atthis) barça daryo va ariqlar böyida uya quradi. Moviy K.ning öz. örtaça 16,5 sm, orqa tomoni kök-yaşil, yaltiroq, oyoqlari qizil. Jarliklardagi inlariga 6—7 ta tuxum qöyadi. K.ning bir qismi öz vatanida qişlab qoladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎКТАРҒОҚЛАР (Alcedinidae) - кўкқарғасимонлар туркумига мансуб қушлар оиласи. Танасининг ўз. 10—45 см, боши катта, бўйни калта, тумшуғи узун, ён томондан сиқилган ёки асоси кенгайган. Оёқлари жуда калта. 14 уруғи, 88 тури маълум. Ер юзининг қутбга яқин ҳудудларидан ташқари ҳамма жойларда тapқалган, айниқса, Осиё ва Африканинг тропик қисмида турлари хилма-хил. Кўпчилик турлари озиғини (ҳашаротлар, кемирувчилар ва б.) қуруқликдан, айрим турлари сувдан (балиқлар, ҳашаротларни) тутади. Сувга дарахт шохидан ёки қирғоқдан шўнғийди. Дарахт коваги, термитлар уяси ва ҳайвонлар инларига уя қуради; 2—7 тадан тухум қўяди. Ўзбекистонда мовий кўктарғоқ (Alcedo atthis) барча дарё ва ариқлар бўйида уя қуради. Мовий К.нинг ўз. ўртача 16,5 см, орқа томони кўк-яшил, ялтироқ, оёқлари қизил. Жарликлардаги инларига 6—7 та тухум қўяди. К.нинг бир қисми ўз ватанида қишлаб қолади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.