Kola yarim oroli
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 482-b. — ziyouz.com
Kola yarim oroli - RF Yevropa qismining şim.- ğarbidagi yarim orol. Barens va Oq dengizlar b-n öralgan. Mayd. 100 ming km2. Ğarbiy qismida toğ massivlari: Xibin toğlari (bal. 1191m gaça) va Lovozero tundrasi (bal. 1120 m gaça) bor. K.ya.o., asosan, tokembriy va quyi paleozoyning kristalli jinslaridan tuzilgan. Toğ va platolar möz faoliyati natijasida yassilanib, siyqalanib «qöy peşonalari» deb ataladigan relyef şaqllarini hosil qilgan. Iqlimi Atlantika oqimi tufayli yumşoq. Yanv.ning örtaça t-rasi —8°dan (şim. sohilda) —13° gaça (markaziy qismida), iyulniki 8°— 14°. Yillik yoğin 300— 1000 mm. Daryolari qisqa, lekin sersuv. Köl köp. Şim.da tundra ösimliklari ösadi, jan. örmonli tundra va taygadan iborat. Apatit-nefelin rudalari koni bor. K.ya.o. da Murmansk port şahri joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОЛА ЯРИМ ОРОЛИ - РФ Европа қисмининг шим.- ғарбидаги ярим орол. Баренц ва Оқ денгизлар б-н ўралган. Майд. 100 минг км2. Ғарбий қисмида тоғ массивлари: Хибин тоғлари (бал. 1191м гача) ва Ловозеро тундраси (бал. 1120 м гача) бор. К.я.о., асосан, токембрий ва қуйи палеозойнинг кристалли жинсларидан тузилган. Тоғ ва платолар мўз фаолияти натижасида яссиланиб, сийқаланиб «қўй пешоналари» деб аталадиган рельеф шақлларини ҳосил қилган. Иқлими Атлантика оқими туфайли юмшоқ. Янв.нинг ўртача т-раси —8°дан (шим. соҳилда) —13° гача (марказий қисмида), июлники 8°— 14°. Йиллик ёғин 300— 1000 мм. Дарёлари қисқа, лекин серсув. Кўл кўп. Шим.да тундра ўсимликлари ўсади, жан. ўрмонли тундра ва тайгадан иборат. Апатит-нефелин рудалари кони бор. К.я.о. да Мурманск порт шаҳри жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.