Kolibakterioz
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 484–485-b. — ziyouz.com
Kolibakterioz KOLIBAKTERIOZ, eşerixioz, kolibatsillyoz, kolisepsis, kolienterit — yoş hayvonlarda uçraydigan ötkir yuqumli kasallik. Kasallik b-n buzoqlar, çöçqa bolalari, qözi, parrandalar kasallanadi. Yangi tuğilgan hayvonlarda patogen içak tayoqçalari oşqozon-içak organlarini zararlab, kuçli iç ketişi b-n keçadi.
Kasallik qözğatuvçisi patogen içak tayoqçasi (Escherichia soP)ning turli serotiplaridir. Homilaning ona qornida rivojlanişidagi özgarişlar, böğoz hayvonlarni saqlaş va oziqlantiriş, parvariş qilişda zootexnik va veterinariya qoidalarining buzilişi kasallikning kelib çiqişiga sabab böladi. Infeksiya qözğatuvçisi manbai — kasal yoki ilgari kasallangan hayvonlar, içak tayoqçalari b-n zararlangan böğoz hayvonlar, mikroorganizm yuqqan asbob-anjomlar bölişi mumkin. Yoş hayvonlarda tuğilgandan keyingi birinçi kunlarda (3—5 kun) kasallikning yaşirin davri bir neça soatdan 1—2 kungaça davom etadi. Hayvonning tez-tez yomon hidli, köpik aralaş içi ketadi. Nafas oliş, yurak urişi tezlaşadi, iştaha yöqoladi, organizm suvsizlanadi va hayvon qaltirab, falajlanib öladi. Taşhis patalogoanatomik özgarişlar va bakteriologik tekşirişlarga qarab qöyiladi.
D a v o l a ş : maxsus tayyorlangan kon zardobi, gamma-globulin, antibiotiklar (neomitsin, monomitsin, tetratsiklin), nitrofuran (furazolidon) preparatlari.
Oldini oliş: böğoz mollar vitaminli ozuqalar b-n boqiladi va yangi tuğilgan buzoqlarga vaqtida oğiz suti beriladi, asbob, idiş va buzoqxonalar toza tutiladi, kasal hayvon alohida saqlanadi, ularga dezinfeksiyalovçi dorilar va antibiotiklar beriladi. Abdulla Köranboyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОЛИБАКТЕРИОЗ, эшерихиоз, колибациллёз, колисепсис, колиэнтерит — ёш ҳайвонларда учрайдиган ўткир юқумли касаллик. Касаллик б-н бузоқлар, чўчқа болалари, қўзи, паррандалар касалланади. Янги туғилган ҳайвонларда патоген ичак таёқчалари ошқозон-ичак органларини зарарлаб, кучли ич кетиши б-н кечади.
Касаллик қўзғатувчиси патоген ичак таёқчаси (Escherichia соП)нинг турли серотипларидир. Ҳомиланинг она қорнида ривожланишидаги ўзгаришлар, бўғоз ҳайвонларни сақлаш ва озиқлантириш, парвариш қилишда зоотехник ва ветеринария қоидаларининг бузилиши касалликнинг келиб чиқишига сабаб бўлади. Инфекция қўзғатувчиси манбаи — касал ёки илгари касалланган ҳайвонлар, ичак таёқчалари б-н зарарланган бўғоз ҳайвонлар, микроорганизм юққан асбоб-анжомлар бўлиши мумкин. Ёш ҳайвонларда туғилгандан кейинги биринчи кунларда (3—5 кун) касалликнинг яширин даври бир неча соатдан 1—2 кунгача давом этади. Ҳайвоннинг тез-тез ёмон ҳидли, кўпик аралаш ичи кетади. Нафас олиш, юрак уриши тезлашади, иштаҳа йўқолади, организм сувсизланади ва ҳайвон қалтираб, фалажланиб ўлади. Ташҳис паталогоанатомик ўзгаришлар ва бактериологик текширишларга қараб қўйилади.
Д а в о л а ш : махсус тайёрланган кон зардоби, гамма-глобулин, антибиотиклар (неомицин, мономицин, тетрациклин), нитрофуран (фуразолидон) препаратлари.
Олдини олиш: бўғоз моллар витаминли озуқалар б-н боқилади ва янги туғилган бузоқларга вақтида оғиз сути берилади, асбоб, идиш ва бузоқхоналар тоза тутилади, касал ҳайвон алоҳида сақланади, уларга дезинфекцияловчи дорилар ва антибиотиклар берилади. Абдулла Кўранбоев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.