Kollagen kasalliklar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 487-b. — ziyouz.com
Kollagen kasalliklar KOLLAGEN KASALLIKLAR, kollagenozlar — biriktiruvçi töqima (kollagen tolalari) va tomirlarning sistemali zararlanişi b-n keçadigan kasalliklar. Ularga revmatizm, revmatoid poliartrit, sistemali kizil volçanka, sklerodermiya, dermatomiozit, tugunçali periarterit kiradi. K.k. kattalarda ham, bolalarda ham kuzatiladi. Bunda, köpinça, isitma, böğim, teri, seroz parda (böğim oldi xaltasi, plerva, perikard, qorin pardasi), içki a'zo va markaziy nerv sistemasining zararlanişi kuzatiladi; qonda ham sezilarli özgarişlar (leykotsitoz, neytrofilyoz, eritrotsitlar çökiş tezligi — EÇTning oşişi) röy beradi; biokimyoviy körsatkiçlar (mukoproteidlar, kislota, fibrinogen va b. moddalar) tanaçalarning şu organizm töqimalariga agressiv ta'siri b-n boğliq bölişi mumkin. Kasallikning boşlanişi ötkir bölib, keyin surunkali keçadi, qayta zörayiş davri susayiş davri b-n almaşinib turadi va kasallik kuçayib boradi. K.k.ning zörayişiga sovqotiş, infeksiya manbai borligi (mas, surunkali tonzillit, kasallangan tişlar va h.k.) sabab bölişi mumkin. Kasallik oqibati içki a'zolar (yurak, öpka, buyraqlar) va markaziy nerv sistemasining qançalik zararlanganligiga xam boğliq. Davos i: dori-darmonlar, davo fizkulturasi, fizioterapiya muolajalari, kasallikka qarab rejim buyuriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОЛЛАГЕН КАСАЛЛИКЛАР, коллагенозлар — бириктирувчи тўқима (коллаген толалари) ва томирларнинг системали зарарланиши б-н кечадиган касалликлар. Уларга ревматизм, ревматоид полиартрит, системали кизил волчанка, склеродермия, дерматомиозит, тугунчали периартерит киради. К.к. катталарда ҳам, болаларда ҳам кузатилади. Бунда, кўпинча, иситма, бўғим, тери, сероз парда (бўғим олди халтаси, плерва, перикард, қорин пардаси), ички аъзо ва марказий нерв системасининг зарарланиши кузатилади; қонда ҳам сезиларли ўзгаришлар (лейкоцитоз, нейтрофилёз, эритроцитлар чўкиш тезлиги — ЭЧТнинг ошиши) рўй беради; биокимёвий кўрсаткичлар (мукопротеидлар, кислота, фибриноген ва б. моддалар) таначаларнинг шу организм тўқималарига агрессив таъсири б-н боғлиқ бўлиши мумкин. Касалликнинг бошланиши ўткир бўлиб, кейин сурункали кечади, қайта зўрайиш даври сусайиш даври б-н алмашиниб туради ва касаллик кучайиб боради. К.к.нинг зўрайишига совқотиш, инфекция манбаи борлиги (мас, сурункали тонзиллит, касалланган тишлар ва ҳ.к.) сабаб бўлиши мумкин. Касаллик оқибати ички аъзолар (юрак, ўпка, буйрақлар) ва марказий нерв системасининг қанчалик зарарланганлигига хам боғлиқ. Давос и: дори-дармонлар, даво физкультураси, физиотерапия муолажалари, касалликка қараб режим буюрилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.