Kollektor
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 488–489-b. — ziyouz.com
Kollektor (lot. collector — yiğgiç) — 1) elektr tok çastotasini mexaniq özgartirgiç; elektr maşina rotori (yaqori) b-n konstruktiv birlaştirilgan. Bir-biridan va rotor korpusidan elektr jihatdan izolyatsiyalangan tok ötkazuvçi plastinkalardan iborat. Har qaysi plastina yakor çulğamining bir yoki bir neça öramlariga ulanadi. Rotor aylanganda K. plastinalari sirtida kontakt çötkalari birin-ketin sirpanib, çulğamni taşki elektr zanjiriga ulaydi; 2) taşqi elektr zanjiri b-n asbobning kollektorli zonasini boğlaydigan tranzistor elektrodi (tranzistor K.); 3) kanalizatsiya tarmoğinit kanalizatsiya hovözlaridan oqova suvlarini yiğadigan qismi (quvur, hovöz). K. yiğma elementlar (beton, temir-beton va keramik bloklar) dan quriladi; 4) aloqa kabeli (kabel K.) yoki vodoprovod, gaz va b. quvurlar yotqiziladigan (umumiy K.) yer osti galereyasi; 5) ba'zi texnik qurilmalarning nomi (mas, içki yonuv dvigateli çiqariş K.i); 6) biror narsani yiğuvçi va tarqatuvçi taşkilot yoki şaxs (mas, kutubxona K.i).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОЛЛЕКТОР (лот. collector — йиғгич) — 1) электр ток частотасини механиқ ўзгартиргич; электр машина ротори (яқори) б-н конструктив бирлаштирилган. Бир-биридан ва ротор корпусидан электр жиҳатдан изоляцияланган ток ўтказувчи пластинкалардан иборат. Ҳар қайси пластина якорь чулғамининг бир ёки бир неча ўрамларига уланади. Ротор айланганда К. пластиналари сиртида контакт чўткалари бирин-кетин сирпаниб, чулғамни ташки электр занжирига улайди; 2) ташқи электр занжири б-н асбобнинг коллекторли зонасини боғлайдиган транзистор электроди (транзистор К.); 3) канализация тармоғинит канализация ҳовўзларидан оқова сувларини йиғадиган қисми (қувур, ҳовўз). К. йиғма элементлар (бетон, темир-бетон ва керамик блоклар) дан қурилади; 4) алоқа кабели (кабель К.) ёки водопровод, газ ва б. қувурлар ётқизиладиган (умумий К.) ер ости галереяси; 5) баъзи техник қурилмаларнинг номи (мас, ички ёнув двигатели чиқариш К.и); 6) бирор нарсани йиғувчи ва тарқатувчи ташкилот ёки шахс (мас, кутубхона К.и).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.