Kolliziya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 491-b. — ziyouz.com
Kolliziya (lot. collisio — qarama-qarşilik, töqnaşiş) — badiiy asarda xarakterlararo hamda xarakterlar b-n şaroit, muhit örtasidagi ziddiyat. K. konflikt atamasining sinonimi tarzida ham qöllanadi. K. atamasini birinçi bölib Gegel estetika ilmiga olib kirgan. Uning aytişiça, K. zid-diyatning ijtimoiy-tarixiy jihatdan keng kölamligi, yirikligi va konfliktning boşlaniş nuqtasini, tugunni anglatadi. K. harakatga, mavzu rivojiga, xarakterning kuraşga kirişişiga turtki beradi. K. asarning janriga köra turliça bölişi mumkin. Mas, yirik epik asarlarda K. xarakter faoliyati va mavzu rivoji uçun turtki bölsa, lirikada lirik qahramonning ruhiy olamidagi ziddiyatli keçinmalarni ifodalaydi. Tragediyada K. tragik konfliktni hosil qilsa, hajviy asarlarda komik konfliktni yuzaga çiqaradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОЛЛИЗИЯ (лот. collisio — қарама-қаршилик, тўқнашиш) — бадиий асарда характерлараро ҳамда характерлар б-н шароит, муҳит ўртасидаги зиддият. К. конфликт атамасининг синоними тарзида ҳам қўлланади. К. атамасини биринчи бўлиб Гегель эстетика илмига олиб кирган. Унинг айтишича, К. зид-диятнинг ижтимоий-тарихий жиҳатдан кенг кўламлиги, йириклиги ва конфликтнинг бошланиш нуқтасини, тугунни англатади. К. ҳаракатга, мавзу ривожига, характернинг курашга киришишига туртки беради. К. асарнинг жанрига кўра турлича бўлиши мумкин. Мас, йирик эпик асарларда К. характер фаолияти ва мавзу ривожи учун туртки бўлса, лирикада лирик қаҳрамоннинг руҳий оламидаги зиддиятли кечинмаларни ифодалайди. Трагедияда К. трагик конфликтни ҳосил қилса, ҳажвий асарларда комик конфликтни юзага чиқаради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.