Kolorado

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 497-b. — ziyouz.com

Kolorado — AQŞning ğarbiy qismidagi ştat. Mayd. 270 ming km2. Aholisi 4,4 mln. kişi (2001). Ma'muriy markazi — Denver ş. Ştatning örta qismidan şim.dan janubga tomon Qoyali toğlar kesib ötgan. Şarqida Buyuk tekisliklar, ğarbida Kolorado platosi joylaşgan. Iqlimi mö'tadil, kontinental iqlim. Yanv. ning örtaça t-rasi tekislik va platolarda 0—4°, iyulni-ki 20—22°. Yillik yoğin 300—400 mm atrofida. Asosiy daryolari: Sautt-Platt, Arkanzas, Rio-Grande va Kolorado. Ösimlik dunyosi şarqida daşt, ğarbida çala çöl ösimliklaridan iborat. Toğ yon bağirlari igna bargli örmonlar b-n qoplangan.

K. — industrial-agrar ştat. Nodir va rangli metallar, uran, oltin, neft, toşkömir konlari bor. Molibden oliş böyiça mamlakatda yetakçi örinda. Oziq-ovqat, qora va rangli metallurgiya, metallsozlik, kimyo va rezina sanoati korxonalari mavjud. Maşinasozlikning turli sohalari (kon va yöl quriliş jihozlari i.ç., radioelektronika, raqsta-kosmik sanoati) rivojlangan.

K.x.ning yetakçi tarmoği — göşt çorvaçiligi. Daryo vodiylaridagi suğoriladigan yerlarda qand lavlagi, kartoşka, yem-xaşak ekinlari ekiladi. Buyuk tekisliklarda, asosan, buğdoy yetiştiriladi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КОЛОРАДО — АҚШнинг ғарбий қисмидаги штат. Майд. 270 минг км2. Аҳолиси 4,4 млн. киши (2001). Маъмурий маркази — Денвер ш. Штатнинг ўрта қисмидан шим.дан жанубга томон Қояли тоғлар кесиб ўтган. Шарқида Буюк текисликлар, ғарбида Колорадо платоси жойлашган. Иқлими мўътадил, континентал иқлим. Янв. нинг ўртача т-раси текислик ва платоларда 0—4°, июлни-ки 20—22°. Йиллик ёғин 300—400 мм атрофида. Асосий дарёлари: Саутт-Платт, Арканзас, Рио-Гранде ва Колорадо. Ўсимлик дунёси шарқида дашт, ғарбида чала чўл ўсимликларидан иборат. Тоғ ён бағирлари игна баргли ўрмонлар б-н қопланган.

К. — индустриал-аграр штат. Нодир ва рангли металлар, уран, олтин, нефть, тошкўмир конлари бор. Молибден олиш бўйича мамлакатда етакчи ўринда. Озиқ-овқат, қора ва рангли металлургия, металлсозлик, кимё ва резина саноати корхоналари мавжуд. Машинасозликнинг турли соҳалари (кон ва йўл қурилиш жиҳозлари и.ч., радиоэлектроника, рақста-космик саноати) ривожланган.

К.х.нинг етакчи тармоғи — гўшт чорвачилиги. Дарё водийларидаги суғориладиган ерларда қанд лавлаги, картошка, ем-хашак экинлари экилади. Буюк текисликларда, асосан, буғдой етиштирилади.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.