Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    «Komedi Fransez»

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 511-b. — ziyouz.com

    «Komedi Fransez» (Comedie Frani;aise) (rasmiy nomi — «Teatr Franse», «Teatre-Franpais») — Fransiyaning eng keksa milliy dramatik teatri. 1680 y.da Lyudovik XIV buyruği b-n Parijda asos solingan. Dastlab truppaga 27 aktyor (jumladan, M.Şanmele, M.Baron, Ş.Lagranj, A.Bejar va b.) kirgan. Eng yaxşi milliy dramatik asarlarni sahnalaştiriş huquqiga va yetuk aktyorlarni çetdan taqlif etiş imkonini beruvçi moddiy yordamga ega bölgan «qirollik» teatri mavqeidagi «K.F.» tez orada Fransiyaning yirik teatriga aylandi. Teatrga qirol tomonidan tayinlangan superintendantlar rahbarlik qiladi, uning repertuarini belgilaydi. «K.F.» doimo klassitsizm kridalariga amal qilişga intilgan, 19- da klassitsizmning tayançi va rasmiy mafkurasiga aylangan; mumtoz an'analarga sodiqlik teatrga turli formalistik oqimlarni kirib kelişiga yöl bermagan. «Buyuk fransuz inqilobi» yillarida teatr «Millat teatri» deb atalgan. «Molyer uyi» deb nom olgan «K.F.»ni fransuz jamoatçiligi hamişa qöllagan. Turli davrlarda teatrda fransuz ma'rifatparvarlari (Volter, D. Didro, P. Bomarşe va b.), tanqidiy realizm namoyandalari (A.Bek, A.Frans, J.Renar, E.Fabr va b.) va b. asarlari sahnalaştirilgan. Realistik an'analar, asosan, komediyalarda komik aktyorlar (E.F.J. Go, B.K.Koklen va b.) ijodida rivojlangan. «K.F.»da zamonaviy fransuz teatrining yirik aktyor va rejissyorlari ijodi şakllangan: M.Bel, B.M.J.Bovi, B.Bretti, J.L.Barro, M.Reno va b. «K.F.» repertuaridan P.Kornel, J.Rasin, Molyer, P.Bomarşe va b.ning asarlari keng örin olgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    «КОМЕДИ ФРАНСЕЗ» (Comedie Frani;aise) (расмий номи — «Театр Франсе», «Teatre-Franpais») — Франциянинг энг кекса миллий драматик театри. 1680 й.да Людовик XIV буйруғи б-н Парижда асос солинган. Дастлаб труппага 27 актёр (жумладан, М.Шанмеле, М.Барон, Ш.Лагранж, А.Бежар ва б.) кирган. Энг яхши миллий драматик асарларни саҳналаштириш ҳуқуқига ва етук актёрларни четдан тақлиф этиш имконини берувчи моддий ёрдамга эга бўлган «қироллик» театри мавқеидаги «К.Ф.» тез орада Франциянинг йирик театрига айланди. Театрга қирол томонидан тайинланган суперинтендантлар раҳбарлик қилади, унинг репертуарини белгилайди. «К.Ф.» доимо классицизм кридаларига амал қилишга интилган, 19- да классицизмнинг таянчи ва расмий мафкурасига айланган; мумтоз анъаналарга содиқлик театрга турли формалистик оқимларни кириб келишига йўл бермаган. «Буюк француз инқилоби» йилларида театр «Миллат театри» деб аталган. «Мольер уйи» деб ном олган «К.Ф.»ни француз жамоатчилиги ҳамиша қўллаган. Турли даврларда театрда француз маърифатпарварлари (Вольтер, Д. Дидро, П. Бомарше ва б.), танқидий реализм намояндалари (А.Бек, А.Франс, Ж.Ренар, Э.Фабр ва б.) ва б. асарлари саҳналаштирилган. Реалистик анъаналар, асосан, комедияларда комик актёрлар (Э.Ф.Ж. Го, Б.К.Коклен ва б.) ижодида ривожланган. «К.Ф.»да замонавий француз театрининг йирик актёр ва режиссёрлари ижоди шаклланган: М.Бель, Б.М.Ж.Бови, Б.Бретти, Ж.Л.Барро, М.Рено ва б. «К.Ф.» репертуаридан П.Корнель, Ж.Расин, Мольер, П.Бомарше ва б.нинг асарлари кенг ўрин олган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.