Komiklik
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 518-b. — ziyouz.com
Komiklik (yun. komikos — quvnoq, kulgili, komos — Yunonistonda uzumçilik va vinoçilik xudosi Dionis şarafiga utkaziladigan bayramda odatdagidan boşqaça kiyimda katnaşgan quvnoq odamlar) — estetika tuşunçasi. Kulgililikni anglatadi. Kelib çiqişi xalq kulgili öyinlariga borib tarqaladi. Muayyan ijtimoiy hodisaning, kişilar xulq-atvorlari va odatlarining obyektiv haqiqat holga va estetik idealga nisbatan vujudga kelgan nomuvofiqligini kulgi şaklida ifodalaydi. K. turliça körinişda yangilik b-n eskilikning, mazmun b-n şaklning, maqsad va vositalarning, amal va vaziyatning, insonning real mohiyati va uning özi haqidagi fikrining nomuvofikligida yuz berişi mumkin. Madaniyatning rivojlana boriş jarayonida K. turlari — ötkir kinoya, hazil, hajv ajralib çiqsi. Voqelik ziddiyatlarini özida aks ettiruvçi K. uçun karikatura (hajv), grotesk (mubolağa) alomatlari muhim örin tutadi. Komediya janri K.ka asoslanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОМИКЛИК (юн. komikos — қувноқ, кулгили, komos — Юнонистонда узумчилик ва виночилик худоси Дионис шарафига утказиладиган байрамда одатдагидан бошқача кийимда катнашган қувноқ одамлар) — эстетика тушунчаси. Кулгилиликни англатади. Келиб чиқиши халқ кулгили ўйинларига бориб тарқалади. Муайян ижтимоий ҳодисанинг, кишилар хулқ-атворлари ва одатларининг объектив ҳақиқат ҳолга ва эстетик идеалга нисбатан вужудга келган номувофиқлигини кулги шаклида ифодалайди. К. турлича кўринишда янгилик б-н эскиликнинг, мазмун б-н шаклнинг, мақсад ва воситаларнинг, амал ва вазиятнинг, инсоннинг реал моҳияти ва унинг ўзи ҳақидаги фикрининг номувофиклигида юз бериши мумкин. Маданиятнинг ривожлана бориш жараёнида К. турлари — ўткир киноя, ҳазил, ҳажв ажралиб чиқци. Воқелик зиддиятларини ўзида акс эттирувчи К. учун карикатура (ҳажв), гротеск (муболаға) аломатлари муҳим ўрин тутади. Комедия жанри К.ка асосланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.