Komiljon Jabborov
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 3–4-b. — ziyouz.com
Jabborov Komiljon (1914, Andijon — 1975.4.9, Toşkent) — sozanda (gijjak, dutor, tanbur), bastakor. Özbekiston xalq artisti (1973). Sozandalikni R. Isaboyev, S. Siddiqovdan, bastakorlikni T. Jalilovdan örgangan. Andijon milliy musiqa tögaragida qatnaşgan (1924—30). Hamza nomidagi Toşkent (1930—31), Andijon (1931— 42) va Yangiyöl (1942—47) teatrlarida, Özbekiston radiosi özbek xalq çolğu asboblari orkestri (1947—75) da sozanda. «Dugohi Husayniy», «Iroq», «Navo» va b. kuylarni ğijjakda, «Noliş», «Nimçöponiy», «Kurd» va b. asarlarni dutorda, «Samarqand Uşşoği», «Gulyor» va «Şahnoz»dek aşula yöllarini tanburda katta mahorat b-n ijro etgan. «Gulsara» (K. Yaşin, 1936), «Layli va Majnun» (Xurşid, N. Salaxov b-n birgalikda, 1938) spektakllarini musiqalaştirişda qatnaşgan hamda «Ğulja ustida nur» (S. Tilla, A. Ismatulla, 1950, P. Rahimov b-n hamkorlikda), «Nodira» (H. Razzoqov, 1962, S. Hayitboyev b-n), «Mening Jannatim» (S. Abdulla, 1971, D. Zokirov b-n) musikali dramalarini yaratgan. 100 dan ortiq — «Diyorimsan», «Nazzora qil», «Mubtalo böldim senga», «Ey, pari», «Senga», «Toşkent piyolasi», «Şifokorlar», «Obod ölkam» kabi aşula, qöşiq va qator çolğu kuylar muallifi. Bularning sönggi uçtasi köp yillar davomida Uzteleradiosining turkum dasturlarining boşlangiç sadolari edi. Umrining oxirida «Çölponoyning allasi», «Çorgoh», «Maş'al», «Zebunniso» singari telepostanovkalarning musiqasini yaratgan. J. ijodiy uslubi tez yodda qoluvçi jozibali ohanglarga boyligi, an'anaviy peşrav, aşula va qöşiq şakllarining erkin uyğunlaşişiga asoslangan.
Ad.: Ğofurbekova X., Bastakor Komiljon Jabborov [Musiqa ijodiyoti masalala-ri], T., 1997.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАББОРОВ Комилжон (1914, Андижон — 1975.4.9, Тошкент) — созанда (гижжак, дутор, танбур), бастакор. Ўзбекистон халқ артисти (1973). Созандаликни Р. Исабоев, С. Сиддиқовдан, бастакорликни Т. Жалиловдан ўрганган. Андижон миллий мусиқа тўгарагида қатнашган (1924—30). Ҳамза номидаги Тошкент (1930—31), Андижон (1931— 42) ва Янгийўл (1942—47) театрларида, Ўзбекистон радиоси ўзбек халқ чолғу асбоблари оркестри (1947—75) да созанда. «Дугоҳи Ҳусайний», «Ироқ», «Наво» ва б. куйларни ғижжакда, «Нолиш», «Нимчўпоний», «Курд» ва б. асарларни дуторда, «Самарқанд Ушшоғи», «Гулёр» ва «Шаҳноз»дек ашула йўлларини танбурда катта маҳорат б-н ижро этган. «Гулсара» (К. Яшин, 1936), «Лайли ва Мажнун» (Хуршид, Н. Салахов б-н биргаликда, 1938) спектаклларини мусиқалаштиришда қатнашган ҳамда «Ғулжа устида нур» (С. Тилла, А. Исматулла, 1950, П. Раҳимов б-н ҳамкорликда), «Нодира» (Ҳ. Раззоқов, 1962, С. Ҳайитбоев б-н), «Менинг Жаннатим» (С. Абдулла, 1971, Д. Зокиров б-н) мусикали драмаларини яратган. 100 дан ортиқ — «Диёримсан», «Наззора қил», «Мубтало бўлдим сенга», «Эй, пари», «Сенга», «Тошкент пиёласи», «Шифокорлар», «Обод ўлкам» каби ашула, қўшиқ ва қатор чолғу куйлар муаллифи. Буларнинг сўнгги учтаси кўп йиллар давомида Узтелерадиосининг туркум дастурларининг бошлангич садолари эди. Умрининг охирида «Чўлпонойнинг алласи», «Чоргоҳ», «Машъал», «Зебуннисо» сингари телепостановкаларнинг мусиқасини яратган. Ж. ижодий услуби тез ёдда қолувчи жозибали оҳангларга бойлиги, анъанавий пешрав, ашула ва қўшиқ шаклларининг эркин уйғунлашишига асосланган.
Ад.: Ғофурбекова X., Бастакор Комилжон Жабборов [Мусиқа ижодиёти масалала-ри], Т., 1997.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.