Komninlar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 529-b. — ziyouz.com
Komninlar — Vizantiya imperatorlari sulolasi (1081 — 1185). Asosçisi Aleksey I hisoblansada, aslida sulolani imperator Isaak Komnin (1057— 59) boşlab bergan. K. nomi tarixda 1-marotaba imperator Vasiliy II davri (976— 1025)da tilga olinadi. K.ning 1-vakillaridan bölgan Manuil, Vasiliy II ning yaqin kişisi bölgan. Manuilning 2 öğli bölib, ulardan Isaak Komnin saljuqiylarga qarşi kuraşda katta şuhrat qozongan edi. 1057 y.da muxolif kuçlar tazyiqi ostida monax (rohib) likni ixtiyor qilgan. Isaak Komnin taxtni ukasi emas, balki özining jangovar safdoşi bölgan Konstantin Dukaga topşirişga majbur böldi. K. vakili Aleksey 1 1081 y.da sulola hukmronligini harbiy töntariş yöli b-n qayta tikladi. Andronik I (1183—85) davrida imperiya yagona davlat sifatidagi qudratini yöqotdi. Andronik I avlodlari «Buyuk komninlar» degan unvon b-n Trapezund imperiyasida hukmronlik qilganlar (1204—1461). K. markaziy hokimiyatni mustahkamlab, imperiya hududini kengaytirgan; davlatni idora qilişda yer egalari va harbiy zodagonlarga tayangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОМНИНЛАР — Византия императорлари сулоласи (1081 — 1185). Асосчиси Алексей I ҳисоблансада, аслида сулолани император Исаак Комнин (1057— 59) бошлаб берган. К. номи тарихда 1-маротаба император Василий II даври (976— 1025)да тилга олинади. К.нинг 1-вакилларидан бўлган Мануил, Василий II нинг яқин кишиси бўлган. Мануилнинг 2 ўғли бўлиб, улардан Исаак Комнин салжуқийларга қарши курашда катта шуҳрат қозонган эди. 1057 й.да мухолиф кучлар тазйиқи остида монах (роҳиб) ликни ихтиёр қилган. Исаак Комнин тахтни укаси эмас, балки ўзининг жанговар сафдоши бўлган Константин Дукага топширишга мажбур бўлди. К. вакили Алексей 1 1081 й.да сулола ҳукмронлигини ҳарбий тўнтариш йўли б-н қайта тиклади. Андроник I (1183—85) даврида империя ягона давлат сифатидаги қудратини йўқотди. Андроник I авлодлари «Буюк комнинлар» деган унвон б-н Трапезунд империясида ҳукмронлик қилганлар (1204—1461). К. марказий ҳокимиятни мустаҳкамлаб, империя ҳудудини кенгайтирган; давлатни идора қилишда ер эгалари ва ҳарбий зодагонларга таянган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.