Köniya sultonligi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 864-b. — ziyouz.com
Köniya sultonligi (Ikoniy, Rum yoki Saljuqiylar sultonligi) — Kiçik Osiyoda örta asr davlati (11 -a. oxiri — 14-a. boşi). Poytaxti dastlab Nikeya, keyinçalik Kuniya (Ikoniy) bölgan. Saljuq turklari Kiçik Osiyodagi Vizantiya yerlarini bosib olib, K.s.ni tuzganlar. K.s.ga donişmandiylar sultonligi (1157), Anadolu (1207), Sinop (1214) qöşib olindi. Sulton Alouddin Kayqubod davri (1219—36) sultonlikning eng gullagan davri hisoblangan. K.s.ning asosiy şaharlari — Köniya, Qaysari, Sivas va b. hunarmandçilik markazlari bölgan. 1243 y. K.s. Erondagi möğullar (elxoniylar)ga tobe bölib qoldi. 1307 y. ga kelib, mayda bekliklarga bölinib ketdi. Ulardan biri — Usmon bekligi 14-a.da Usmonli turk imperiyasining paydo bölişida asosiy rol öynagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎНИЯ СУЛТОНЛИГИ (Иконий, Рум ёки Салжуқийлар султонлиги) — Кичик Осиёда ўрта аср давлати (11 -а. охири — 14-а. боши). Пойтахти дастлаб Никея, кейинчалик Куния (Иконий) бўлган. Салжуқ турклари Кичик Осиёдаги Византия ерларини босиб олиб, К.с.ни тузганлар. К.с.га донишмандийлар султонлиги (1157), Анадолу (1207), Синоп (1214) қўшиб олинди. Султон Алоуддин Кайқубод даври (1219—36) султонликнинг энг гуллаган даври ҳисобланган. К.с.нинг асосий шаҳарлари — Кўния, Қайсари, Сивас ва б. ҳунармандчилик марказлари бўлган. 1243 й. К.с. Эрондаги мўғуллар (элхонийлар)га тобе бўлиб қолди. 1307 й. га келиб, майда бекликларга бўлиниб кетди. Улардан бири — Усмон беклиги 14-а.да Усмонли турк империясининг пайдо бўлишида асосий роль ўйнаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.