Konsentrat ozuqalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 591–592-b. — ziyouz.com
Konsentrat ozuqalar KONSENTRAT OZUQALAR, konsentratlar — tarkibidaozuqa moddalar miqdori yuqori bölgan yemlar Ozuqa moddalari tarkibiga köra K.o uglevodli (kraxmal va qandga boy bölgan suli, arpa, makkajöxori doni tegirmon k-tlari çiqindilari, uzum, qand lavlagi turpi, barda va b.) va proteinli (dukkaqli don ekinlari doni, kunjara, şrot, göşt, göşt-suyak, qon va baliq unlari) guruhlarga bölinadi. 1 kg uglevodli K.o.da 0,7— 1,3 ozuqa birligi va 70—80 g hazm böluvçi protein, proteinli K.o.da 0,7—1,2 ozuqa borligi va 180— 350 g hazm böluvçi protein bor.
K.o.dagi energiya konsentratsiyasi hayvonning talabidan yuqoridir. Şuning uçun ösimlik mahsulotlari b-n oziqlanadigan hayvonlarni tanho konsentrat ozuqa b-n boqib bölmaydi. Hayvonlarning kundalik ratsionida dağal, şirali ozuqalar va yoz faslida esa kök ötlar bölganda ratsionning energetik va proteinli töyimligini oşiriş maqsadida konsentrat ozuqalardan foydalaniladi. Hayvonlarga K.o. yediriş mikdori ularning mahsuldorligiga boğliq bölib, 10—15 kg sut beradigan soğin sigirlarga 1 kunda 2,5—3 kg, bördoqidagi qoramol uçun kunlik semiriş 800—1000 g möljallangan bölsa, ratsion töyimligining 40—50% ini konsentrat ozuqa taşqil qilişi mumkin. Qoçiriş mavsumida nasldor köçqorlarni boqişda va 1 yoşdan oşgan qöylarni bördoqiga boqişda har kuni 1 boş qöyga 800—1000 g atrofida K.o. beriladi. Çöçqa, parrandalar, möynali hayvonlar ratsioni asosan K.o.dan ibrat.
Rözimat Hamroqulov, Tal'at Akmalxonov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНЦЕНТРАТ ОЗУҚАЛАР, концентратлар — таркибидаозуқа моддалар миқдори юқори бўлган емлар Озуқа моддалари таркибига кўра К.о углеводли (крахмал ва қандга бой бўлган сули, арпа, маккажўхори дони тегирмон к-тлари чиқиндилари, узум, қанд лавлаги турпи, барда ва б.) ва протеинли (дуккақли дон экинлари дони, кунжара, шрот, гўшт, гўшт-суяк, қон ва балиқ унлари) гуруҳларга бўлинади. 1 кг углеводли К.о.да 0,7— 1,3 озуқа бирлиги ва 70—80 г ҳазм бўлувчи протеин, протеинли К.о.да 0,7—1,2 озуқа борлиги ва 180— 350 г ҳазм бўлувчи протеин бор.
К.о.даги энергия концентрацияси ҳайвоннинг талабидан юқоридир. Шунинг учун ўсимлик маҳсулотлари б-н озиқланадиган ҳайвонларни танҳо концентрат озуқа б-н боқиб бўлмайди. Ҳайвонларнинг кундалик рационида дағал, ширали озуқалар ва ёз фаслида эса кўк ўтлар бўлганда рационнинг энергетик ва протеинли тўйимлигини ошириш мақсадида концентрат озуқалардан фойдаланилади. Ҳайвонларга К.о. едириш микдори уларнинг маҳсулдорлигига боғлиқ бўлиб, 10—15 кг сут берадиган соғин сигирларга 1 кунда 2,5—3 кг, бўрдоқидаги қорамол учун кунлик семириш 800—1000 г мўлжалланган бўлса, рацион тўйимлигининг 40—50% ини концентрат озуқа ташқил қилиши мумкин. Қочириш мавсумида наслдор кўчқорларни боқишда ва 1 ёшдан ошган қўйларни бўрдоқига боқишда ҳар куни 1 бош қўйга 800—1000 г атрофида К.о. берилади. Чўчқа, паррандалар, мўйнали ҳайвонлар рациони асосан К.о.дан ибрат.
Рўзимат Ҳамроқулов, Талъат Акмалхонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.