Konservalaş
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 566-b. — ziyouz.com
Konservalaş (tibbiyotda) -donor qoni va uning hujayraviy elementlari (eritrotsitlar, leykotsitlar, trombotsitlar)ni organizmdan taşqarida uzoq muddat saqlaş. K. tufayli qon tarkibiy qismlarining biologik xususiyatlari va funksional holatlari töliq sakdanadi. Qon 2 usulda: 1) 0°dan past t-rada (—80 dan —196° gaça) muzlatib qattiq holda; 2) 0° dan yuqori t-rada suyuq holda konservalanadi.
Konservalovçi eritma (glyugitsir) tarkibida qonni ivitmasdan saqlaydigan stabilizator modda (sitrat yoki limon kislota)dan taşqari glyukoza, noorganik fosfat va b. bor. Ular kimyoviy toza, apirogen va sterillangan (120° da 30 min.) böladi. Konservalangan qon va uning komponentlarini saqlaş muddati foydalanilgan qon konservantiga boğliq. Tayyor qon konservantlaridan «Gemokon 500» va «Gemokon 500/300» keng qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНСЕРВАЛАШ (тиббиётда) -донор қони ва унинг ҳужайравий элементлари (эритроцитлар, лейкоцитлар, тромбоцитлар)ни организмдан ташқарида узоқ муддат сақлаш. К. туфайли қон таркибий қисмларининг биологик хусусиятлари ва функционал ҳолатлари тўлиқ сакданади. Қон 2 усулда: 1) 0°дан паст т-рада (—80 дан —196° гача) музлатиб қаттиқ ҳолда; 2) 0° дан юқори т-рада суюқ ҳолда консерваланади.
Консерваловчи эритма (глюгицир) таркибида қонни ивитмасдан сақлайдиган стабилизатор модда (цитрат ёки лимон кислота)дан ташқари глюкоза, ноорганик фосфат ва б. бор. Улар кимёвий тоза, апироген ва стерилланган (120° да 30 мин.) бўлади. Консерваланган қон ва унинг компонентларини сақлаш муддати фойдаланилган қон консервантига боғлиқ. Тайёр қон консервантларидан «Гемокон 500» ва «Гемокон 500/300» кенг қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.