Konservatoriya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 567-b. — ziyouz.com
Konservatoriya (ital. conservatorio — boşpana) — maxsus musiqa öquv yurti. Turli yönalişlardagi musiqa ijroçiligi, kompozitorlik va musiqaşunoslik sohalari böyiça muayyan tizimda ta'lim beradi. Dastavval Italiyada yetim va qarovsiz bolalarga möljallangan boşpana — K. (birinçisi Neapol, 1537) deb atalib, unda turli hunarlar qatori musiqa (asosan, qöşiqçilik) ham öqitilgan. 17-a. oxiridan Italiya K.lari professional musiqaçilarni tayyorlaydigan muassasalarga aylangan. Zamonaviy öquv yurti sifatida K.lar Yevropada 18-a. oxiridan taşqil etila boşlandi (Stokgolmdagi Qirol oliy musiqa maktabi, 1771; Parijdagi Musiqa va deklamatsiya K.si, 1795 va b.). Ba'zi çet el musiqa oliy öquv yurtlari — akademiya, oliy maktab, institut deb ham ataladi (mas, Bağdod nafis san'atlar akademiyasi, Qohiradagi Arab musiqasi instituta va b.). Aksariyat Yevropa va Amerika K.larida faqat ijroçi (sozanda, xonanda, dirijyor) va kompozitorlar ta'lim olişadi. Musiqaşunoslar esa un-tlarning musiqa f-tlarida tayyorlanadi. Özbekistonda dastlab Turkiston xalq K.si (1918), 1934 y.dan Oliy musiqa maktabi, 1936 y.dan Toşkent K.si, 2002 y.dan Özbekiston konservatoriyasi faoliyat körsatadi. Mazkur K. mamlakatning musiqa ijroçiligi, bastakorlik va musiqaşunoslik sohalarida yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlaşning asosiy markazi sifatida milliy san'atning rivojiga salmoqli hissa qöşib keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНСЕРВАТОРИЯ (итал. conservatorio — бошпана) — махсус мусиқа ўқув юрти. Турли йўналишлардаги мусиқа ижрочилиги, композиторлик ва мусиқашунослик соҳалари бўйича муайян тизимда таълим беради. Даставвал Италияда етим ва қаровсиз болаларга мўлжалланган бошпана — К. (биринчиси Неаполь, 1537) деб аталиб, унда турли ҳунарлар қатори мусиқа (асосан, қўшиқчилик) ҳам ўқитилган. 17-а. охиридан Италия К.лари профессионал мусиқачиларни тайёрлайдиган муассасаларга айланган. Замонавий ўқув юрти сифатида К.лар Европада 18-а. охиридан ташқил этила бошланди (Стокгольмдаги Қирол олий мусиқа мактаби, 1771; Париждаги Мусиқа ва декламация К.си, 1795 ва б.). Баъзи чет эл мусиқа олий ўқув юртлари — академия, олий мактаб, институт деб ҳам аталади (мас, Бағдод нафис санъатлар академияси, Қоҳирадаги Араб мусиқаси института ва б.). Аксарият Европа ва Америка К.ларида фақат ижрочи (созанда, хонанда, дирижёр) ва композиторлар таълим олишади. Мусиқашунослар эса ун-тларнинг мусиқа ф-тларида тайёрланади. Ўзбекистонда дастлаб Туркистон халқ К.си (1918), 1934 й.дан Олий мусиқа мактаби, 1936 й.дан Тошкент К.си, 2002 й.дан Ўзбекистон консерваторияси фаолият кўрсатади. Мазкур К. мамлакатнинг мусиқа ижрочилиги, бастакорлик ва мусиқашунослик соҳаларида юқори малакали мутахассисларни тайёрлашнинг асосий маркази сифатида миллий санъатнинг ривожига салмоқли ҳисса қўшиб келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.