Konstantin Petroviç Kaufman
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 253-b. — ziyouz.com
Kaufman Konstantin Petroviç [1818.19.2(2.3) - 1882.4.5, Toşkent] -Turkistonni bosib oliş maqsadida Rossiya uyuştirgan harbiy yurişlarning rahbari, Turkiston general-gubernatori (1867—82). Ruslaşgan nemis dvoryani oilasida tuğilgan. Rossiya imperatori xonadoniga yaqin oilada tarbiyalandi. Yettisuv kazak qöşinlarining atamani, general-adyutant (1864), muhandisgeneral (1874). Xalq örtasida istehzo b-n «yarim podşo» deb atalgan. Rossiya Turkistonni bosib olişga kirişgaç, Turkiston ölkasining 1-general-gubernatori va Turkiston harbiy okrugi qömondoni. K.ga Rossiya imperatori Aleksandr II juda katta vakolatlar bergan. K. 1868 y. 1 yanv.da Toşkentga keldi. K. Rossiya hukmron doiralarining şovinistik va bosqinçilik siyosatini Turkistonda izçillik b-n davom ettirdi. Buxoro amirligi (1868) va Xiva xonligi (1873) hududining katta qismini bosib oldi, Qöqon xonligini tugatdi (1876). Turkiston ölkasini boşqariş tartiblarini joriy qilib, özi harbiy gubernatorlar, uyezd boşliqlari va politsiya faoliyatiga rahbarlik qilgan. Buxoro amirligi va Xiva xonligi b-n mustaqil aloqalar örnatgan. K. Turkistonni mustamlaka asoratida saqlaşga, uni Rossiyaning xom aşyo bazasiga aylantirişga katta xizmat qilgan.
Ad.: Özbekistonning yangi tarixi, 1-kitob [Turkiston çor Rossiyasi mustamlakaçiligi davrida], T., 2000.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАУФМАН Константин Петрович [1818.19.2(2.3) - 1882.4.5, Тошкент] -Туркистонни босиб олиш мақсадида Россия уюштирган ҳарбий юришларнинг раҳбари, Туркистон генерал-губернатори (1867—82). Руслашган немис дворяни оиласида туғилган. Россия императори хонадонига яқин оилада тарбияланди. Еттисув казак қўшинларининг атамани, генерал-адъютант (1864), муҳандисгенерал (1874). Халқ ўртасида истеҳзо б-н «ярим подшо» деб аталган. Россия Туркистонни босиб олишга киришгач, Туркистон ўлкасининг 1-генерал-губернатори ва Туркистон ҳарбий округи қўмондони. К.га Россия императори Александр II жуда катта ваколатлар берган. К. 1868 й. 1 янв.да Тошкентга келди. К. Россия ҳукмрон доираларининг шовинистик ва босқинчилик сиёсатини Туркистонда изчиллик б-н давом эттирди. Бухоро амирлиги (1868) ва Хива хонлиги (1873) ҳудудининг катта қисмини босиб олди, Қўқон хонлигини тугатди (1876). Туркистон ўлкасини бошқариш тартибларини жорий қилиб, ўзи ҳарбий губернаторлар, уезд бошлиқлари ва полиция фаолиятига раҳбарлик қилган. Бухоро амирлиги ва Хива хонлиги б-н мустақил алоқалар ўрнатган. К. Туркистонни мустамлака асоратида сақлашга, уни Россиянинг хом ашё базасига айлантиришга катта хизмат қилган.
Ад.: Ўзбекистоннинг янги тарихи, 1-китоб [Туркистон чор Россияси мустамлакачилиги даврида], Т., 2000.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.