Konstruktiv mantiq
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 574-b. — ziyouz.com
Konstruktiv mantiq (lot. constructo — tuziş, quriş, yasaş) — matematik mantiqdagi yönaliş. Asosçilari: L.Brauer, G.Veyl, A.Geyting va b. Çekli köp obyektlarga mansub bölgan prinsiplarni çeksiz köp obyektlarga qöllaşni inkor etadi (mas, butunning qismdan kattaligi haqidagi qoida). Çeksizlik tuşunçasi klassik (an'anaviy) mantiq va K. m.da turliça talqin etiladi. Klassik mantiq çeksizlikni tugal mavjud deb, K. m. esa nooşkor şakllanayotgan deb qaraydi. K. m. uçun obyektlar va umuman mantiqiy matematik nazariyalarni induktiv tuziş (konstruksiyalaş) xarakterli. Ayrim olimlar K. m. prinsiplariga asoslanib, hoz. zamon matematik mantiq va mat.ning asosiy natijalarini qayta körib çiqişga urinmoqdalar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНСТРУКТИВ МАНТИҚ (лот. constructo — тузиш, қуриш, ясаш) — математик мантиқдаги йўналиш. Асосчилари: Л.Брауэр, Г.Вейл, А.Гейтинг ва б. Чекли кўп объектларга мансуб бўлган принципларни чексиз кўп объектларга қўллашни инкор этади (мас, бутуннинг қисмдан катталиги ҳақидаги қоида). Чексизлик тушунчаси классик (анъанавий) мантиқ ва К. м.да турлича талқин этилади. Классик мантиқ чексизликни тугал мавжуд деб, К. м. эса ноошкор шаклланаётган деб қарайди. К. м. учун объектлар ва умуман мантиқий математик назарияларни индуктив тузиш (конструкциялаш) характерли. Айрим олимлар К. м. принципларига асосланиб, ҳоз. замон математик мантиқ ва мат.нинг асосий натижаларини қайта кўриб чиқишга уринмоқдалар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.