Kontakt metamorfizmi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 579-b. — ziyouz.com
Kontakt metamorfizmi - toğ jinslarining unga singib örnaşgan intruziv magmatik jismlar ta'sirida özgarişi. Meyoriy (kontaktli) va kontakt-metasomatik metamorfizmi farq qilinadi. Birinçi holatda toğ jinslarining tarkibi deyarli özgarmaydi, ikkinçisida esa jinslar tarkibi butkul özgaradi. K.m.ga çökindi jinslar ham, magmatik jinslar ham uçraşi mumkin. K.m.ning xarakterli minerallari: andaluzit, kordiyerit, brusit, tremolit-aktinolit, diopsid, grossulyar, şpinel, vollastonit, rogovaya obmanka (şox aldamçisi), piroksin, granat va b. Ba'zida gipabissal intröziyalarga boğliq ravişda montiçellit, larnit, sperrit kabi noyob minerallar ham vujudga keladi. Özbekistonda skarnlar b-n yoki ular yaqinida Qöytoş, Qizilqumda K.m. zonalari mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНТАКТ МЕТАМОРФИЗМИ - тоғ жинсларининг унга сингиб ўрнашган интрузив магматик жисмлар таъсирида ўзгариши. Меъёрий (контактли) ва контакт-метасоматик метаморфизми фарқ қилинади. Биринчи ҳолатда тоғ жинсларининг таркиби деярли ўзгармайди, иккинчисида эса жинслар таркиби буткул ўзгаради. К.м.га чўкинди жинслар ҳам, магматик жинслар ҳам учраши мумкин. К.м.нинг характерли минераллари: андалузит, кордиерит, брусит, тремолит-актинолит, диопсид, гроссуляр, шпинель, волластонит, роговая обманка (шох алдамчиси), пироксин, гранат ва б. Баъзида гипабиссал интрўзияларга боғлиқ равишда монтичеллит, ларнит, сперрит каби ноёб минераллар ҳам вужудга келади. Ўзбекистонда скарнлар б-н ёки улар яқинида Қўйтош, Қизилқумда К.м. зоналари мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.