Kontaktli metasomatik konlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 579-b. — ziyouz.com
Kontaktli metasomatik konlar KONTAKTLI METASOMATIK KONLAR, kontakt konlar — metasomatizm natijasida hosil bölgan foydali qazilma konlari.
Dastavval, uşbu termin silikatli toğ jinslarida eng inert komponent bölgan, alyuminiy mikdorining oşişini tuşuntiriş uçun D.S.Korjinskiy tomonidan kiritilgan. Odatda, otqindi toğ jinslarining çökindi jinslar (karbonatlar va b.) b-n tutaş joylarida piroksen, amfibol, slyudali minerallar, granatlar va kvarsdan taşqil topgan skarnpar hosil böladi. Şeyelit (volfram minerali), oltin, kumuş, qörğoşin, pyx, mis va b. skarnlarning eng muhim foydali komponentlaridir. Özbekistonda metasomatik rudalar barça viloyatlarda keng namoyon etilgan. Ular, ayniqsa, Çatqol-Qurama regionida, Qoratepa toğlarida, Hisor tizmasining jan.-ğarbiy tarmoqdarida köp uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНТАКТЛИ МЕТАСОМАТИК КОНЛАР, контакт конлар — метасоматизм натижасида ҳосил бўлган фойдали қазилма конлари.
Даставвал, ушбу термин силикатли тоғ жинсларида энг инерт компонент бўлган, алюминий микдорининг ошишини тушунтириш учун Д.С.Коржинский томонидан киритилган. Одатда, отқинди тоғ жинсларининг чўкинди жинслар (карбонатлар ва б.) б-н туташ жойларида пироксен, амфибол, слюдали минераллар, гранатлар ва кварцдан ташқил топган скарнпар ҳосил бўлади. Шеелит (вольфрам минерали), олтин, кумуш, қўрғошин, pyx, мис ва б. скарнларнинг энг муҳим фойдали компонентларидир. Ўзбекистонда метасоматик рудалар барча вилоятларда кенг намоён этилган. Улар, айниқса, Чатқол-Қурама регионида, Қоратепа тоғларида, Ҳисор тизмасининг жан.-ғарбий тармоқдарида кўп учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.