Kontrfos
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 585-b. — ziyouz.com
Kontrfos (frans. contre — forse — qarama-qarşi kuç) — bino va b. inşootlarda devorni mustahkamlab, uning qiyşayib (oğib) ketişiga yöl qöymaydigan tirgak. Köndalang devor, vertikal tayanç. Asosan, bino taşqarisida böladi. Binolarda K. devorning gorizontal bosimini, suv töğonlarida suv bosimini öziga qabul qilib, inşootning mustahkamligini ta'minlaydi. Gotika me'morligida K. devorga gumbaz yoki ravoqdan töşadigan bosimni öziga qabul qiluvçi qöşimça tayanç, taşqi tirgovuç sifatida qöllanilgan.
Hozir qad. me'moriy yodgorliklar mustahkamligini ta'minlaşda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНТРФОС (франц. contre — forse — қарама-қарши куч) — бино ва б. иншоотларда деворни мустаҳкамлаб, унинг қийшайиб (оғиб) кетишига йўл қўймайдиган тиргак. Кўндаланг девор, вертикал таянч. Асосан, бино ташқарисида бўлади. Биноларда К. деворнинг горизонтал босимини, сув тўғонларида сув босимини ўзига қабул қилиб, иншоотнинг мустаҳкамлигини таъминлайди. Готика меъморлигида К. деворга гумбаз ёки равоқдан тўшадиган босимни ўзига қабул қилувчи қўшимча таянч, ташқи тирговуч сифатида қўлланилган.
Ҳозир қад. меъморий ёдгорликлар мустаҳкамлигини таъминлашда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.