Kontroller
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 585-b. — ziyouz.com
Kontroller (ing. controller — boşqaruvçi) — elektr dvigatellarni işga tuşiriş (yurgizib yuboriş), tezligini rostlab turiş, reversirlaş (dvigatel öqining aylaniş yönalişini özgartiriş) va töxtatiş uçun möljallangan past kuçlanişli elektr apparat. Tuzilişi jihatdan köp poğonali yassi, barabanli va kulaçokli almaşlab ulagiçlardan iborat. Odatda, K. dasta yoki zalvar massa (maxovik) yordamida qölda boşqariladi; agar ma'lum masofadan turib boşqariladigan bölsa, servomotor qöllaniladi. K. yordamida boşqariş zanjiridagi, kuç zanjirlarini biriktiriş sxemalaridagi va elektr dvigatellarni uyğotiş zanjirlaridagi elektr qarşilik özgartiriladi. K.lar elektronika (jumladan, kompyuterlar)da ham qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНТРОЛЛЕР (инг. controller — бошқарувчи) — электр двигателларни ишга тушириш (юргизиб юбориш), тезлигини ростлаб туриш, реверсирлаш (двигатель ўқининг айланиш йўналишини ўзгартириш) ва тўхтатиш учун мўлжалланган паст кучланишли электр аппарат. Тузилиши жиҳатдан кўп поғонали ясси, барабанли ва кулачокли алмашлаб улагичлардан иборат. Одатда, К. даста ёки залвар масса (маховик) ёрдамида қўлда бошқарилади; агар маълум масофадан туриб бошқариладиган бўлса, сервомотор қўлланилади. К. ёрдамида бошқариш занжиридаги, куч занжирларини бириктириш схемаларидаги ва электр двигателларни уйғотиш занжирларидаги электр қаршилик ўзгартирилади. К.лар электроника (жумладан, компьютерлар)да ҳам қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.