Koordinatograf
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 600–601-b. — ziyouz.com
Koordinatograf (koordinatalar va ... graf) — nuqtalarning töğri burçaqli koordinatalari böyiça ularni xaritaga yoki rejaga tez va aniq, belgilaydigan asbob. Rasmda nuqtalarni töğri çiziqli koordinatalar tizimi b-n belgilaşda işlatiladigan K. körsatilgan. Çizma taxtasiga bir-biriga tik relyeslarda yuradigan rolikli karetkalar örnatiladi. Bu karetkalarning birida nuqtalarning koordinatasini belgilaş uçun ninalar böladi. Aniqlanişi lozim bölgan nuqtaning koordinatasi relslarga urnatilgan şkalaga qarab belgilanadi. Avtomatik elektron K.da qöşimça ravişda hisoblaş-yeçiş qurilmasi va boşqariş pulti ham böladi. Bunday K. hisoblaşeçiş qurilmasida topilgan töğri burçaqli koordinatalar buyiça asosiy nuqtalar xarita yoki rejada belgilaşga hamda nuqtalar törining koordinata çiziklarini avtomatik tarzda çiziş va belgilaşga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КООРДИНАТОГРАФ (координаталар ва ... граф) — нуқталарнинг тўғри бурчақли координаталари бўйича уларни харитага ёки режага тез ва аниқ, белгилайдиган асбоб. Расмда нуқталарни тўғри чизиқли координаталар тизими б-н белгилашда ишлатиладиган К. кўрсатилган. Чизма тахтасига бир-бирига тик рельесларда юрадиган роликли кареткалар ўрнатилади. Бу кареткаларнинг бирида нуқталарнинг координатасини белгилаш учун ниналар бўлади. Аниқланиши лозим бўлган нуқтанинг координатаси рельсларга урнатилган шкалага қараб белгиланади. Автоматик электрон К.да қўшимча равишда ҳисоблаш-ечиш қурилмаси ва бошқариш пульти ҳам бўлади. Бундай К. ҳисоблашечиш қурилмасида топилган тўғри бурчақли координаталар буйича асосий нуқталар харита ёки режада белгилашга ҳамда нуқталар тўрининг координата чизикларини автоматик тарзда чизиш ва белгилашга имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.