Köporoslar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 791-b. — ziyouz.com
Köporoslar (frans. couperose) — ba'zi metallar sulfat kristallogid-. ratlarining texnikadagi nomi. Tötiyo (mis kuporosi) CuSO45H2O, temir kuporosi FeSO4\7H2O, pyx kuporosi ZnSO4-7H2O va b. ma'lum. Mis köporosi (tötiyo) CuSO4\5H2O — kök kristallar. Ziçligi 2,284g/sm3 , 250° da tamom suvsizlanadi. Metallarni mis b-n qoplaşda, ba'zi mineral böyoklar tayyorlaşda, şuningdek, misning boşqa birikmalarini olişda xom aşyo sifatida işlatiladi. M.k.ning suyultirilgan eritmasidan ösimliklarga purkaşda, donlarni ekiş oldidan dorilaşda foydalaniladi. Temir kuporosi FeSO4- 7H2O — oç yaşil kristall modda. Suyuklaniş t-rasi 64°, ziçligi 1,899 g/sm3. Yoğoçni çirişdan saqlaş maqsadida şimdiriladi, siyoh, berlin zangorisi tayyorlaşda, yoritkiç gazni vodorod sulfiddan va tarkibida sian guruhi bölgan birikmalardan tozalaşda, böyoqçilikda xuruş sifatida, q.x. zararkuvandalariga qarşi kuraşda va fotografiyada işlatiladi. Rux kuporosi ZnSO4-7H2O — rang-siz kristall modda. Suyuqlaniş t-rasi 39°, ziçligi 1,966 g/sm3. Tibbiyotda, böyoqlar tayyorlaşda va çitlarga gul bosişda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎПОРОСЛАР (франц. couperose) — баъзи металлар сульфат кристаллогид-. ратларининг техникадаги номи. Тўтиё (мис купороси) CuSO45H2O, темир купороси FeSO4\7H2O, pyx купороси ZnSO4-7H2O ва б. маълум. Мис кўпороси (тўтиё) CuSO4\5H2O — кўк кристаллар. Зичлиги 2,284г/см3 , 250° да тамом сувсизланади. Металларни мис б-н қоплашда, баъзи минерал бўёклар тайёрлашда, шунингдек, миснинг бошқа бирикмаларини олишда хом ашё сифатида ишлатилади. М.к.нинг суюлтирилган эритмасидан ўсимликларга пуркашда, донларни экиш олдидан дорилашда фойдаланилади. Темир купороси FeSO4- 7H2O — оч яшил кристалл модда. Суюкланиш т-раси 64°, зичлиги 1,899 г/см3. Ёғочни чиришдан сақлаш мақсадида шимдирилади, сиёҳ, берлин зангориси тайёрлашда, ёриткич газни водород сульфиддан ва таркибида циан гуруҳи бўлган бирикмалардан тозалашда, бўёқчиликда хуруш сифатида, қ.х. зараркувандаларига қарши курашда ва фотографияда ишлатилади. Рух купороси ZnSO4-7H2O — ранг-сиз кристалл модда. Суюқланиш т-раси 39°, зичлиги 1,966 г/см3. Тиббиётда, бўёқлар тайёрлашда ва читларга гул босишда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.