Kopt san'ati
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 603-b. — ziyouz.com
Kopt san'ati - koptlar (qibtiylar; misrlik xristianlar) san'ati; 3—4-a.larda Misrning qad. va ellin san'ati an'analari zaminida yuzaga kelgan. Eng rivojlangan davri Vizantiya davlatining Misr ustidan hukmronligi — 4-a. oxiri — 7-a. boşlariga töğri keladi. Me'morlikda 2—4 qavatli bazilikali uylar, monastirlar, gumbazli sağanalar keng tarqalgan. Tasviriy san'ati hayotiyligi, tasvir vositalarining ifodaliligi b-n ajralib turadi, toş va yoğoç öymakorligi, naqqoşlik, miniatyura, mum rassomligi, amaliy bezak san'atida yoğoç va suyak öymakorligi, badiiy matolar i.ç. rivojlangan. Janrli yoki ellin mifologiyasidan özlaştirilgan real ob-razlar 5—6-a.larda xristian syujetlarining şartli tasvirlari b-n almaşdi. 6-a. oxiri — 7-a. boşlarida Yaqin Şarq san'ati mavzulari (mas, şerlarni ovlaş lavhalari) keng tarqaldi. Hozirda ham Kohira atrofidagi hududlarda K.s. markazi, maktabi va muzeylari faoliyat yuritadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОПТ САНЪАТИ - коптлар (қибтийлар; мисрлик христианлар) санъати; 3—4-а.ларда Мисрнинг қад. ва эллин санъати анъаналари заминида юзага келган. Энг ривожланган даври Византия давлатининг Миср устидан ҳукмронлиги — 4-а. охири — 7-а. бошларига тўғри келади. Меъморликда 2—4 қаватли базиликали уйлар, монастирлар, гумбазли сағаналар кенг тарқалган. Тасвирий санъати ҳаётийлиги, тасвир воситаларининг ифодалилиги б-н ажралиб туради, тош ва ёғоч ўймакорлиги, наққошлик, миниатюра, мум рассомлиги, амалий безак санъатида ёғоч ва суяк ўймакорлиги, бадиий матолар и.ч. ривожланган. Жанрли ёки эллин мифологиясидан ўзлаштирилган реал об-разлар 5—6-а.ларда христиан сюжетларининг шартли тасвирлари б-н алмашди. 6-а. охири — 7-а. бошларида Яқин Шарқ санъати мавзулари (мас, шерларни овлаш лавҳалари) кенг тарқалди. Ҳозирда ҳам Коҳира атрофидаги ҳудудларда К.с. маркази, мактаби ва музейлари фаолият юритади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.