Körak teriş maşinasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 875-b. — ziyouz.com
Körak teriş maşinasi - paxta terib olinganidan söng ğözapoyalarda qrlgan yopiq va yarim oçiq köraqlarni, çanoqlarda qolib ketgan, osilib turgan paxtalarni yiğiştirib oladigan, lozim bölganda ularni qisman tozalab beradigan yarim örnatma q. x. maşinasi. Özbekistonda «Özqişloqxöjalikmaşxolding» kompaniyasi qator oralari 60 va 90 sm bölgan dalalarda qöllaniladigan SKO- 2,4 va SKO-3,6 rusumli maşina işlab çiqaradi. K. t. m.ning asosiy iş qismlari rama, unga örnatilgan törtta teriş apparati (valiklar, nov, şneklar), köndalang şnek, qirğiçli transportyor, tozalagiç, ventilyator, bunker, kötariş mexanizmi va transmissiyadan iborat. K. t. m. 40 — 70 kVt quvvatli traktorlar b-n agregatlanadi. K. t. m. qator oralaridan harakatlanganda yönaltirgiç 7tört qatordagi ğöza tuplarini teriş apparati / ning iş tirqişiga yövaltiradi. Körak va paxta qoldiklari bölgan çanoqlarni qarama-qarşi aylanadigan riflli (taram-taram öyiqli) valiklar yulib olib böylama şneklar 10 ning novi 9 ga taşlaydi. Söngra bu massa köndalang şnek 2 ga keladi, u esa vertikal transportyor Z ga özatiladi. Transportyor aralaşmani tozalagiç 4 ning böğziga taşlaydi. Tozalagiç kösaqlarning holatiga qarab uç xil texnologik sxemaga moslab işlatilişi mumkin. 1sida terilgan kösaqlarni çuvib, xas-çöplardan tozalaydi; 2da terilgan xom kösaqlarni faqat çaqadi; 3da terilgan kösaqlarni (namligi 30% dan ortiq bölganda) çaqmasdan va tozalamasdan bunkerga özatadi. 1 -texnologik sxemada aralaşmalar tozalagiçning böğizidan ötib, çaqiş barabanining tişli sirtiga töşadi. Baraban tişlari aralaşmani dekaning tişli sirtiga işqalab kösaqlarni çaqadi, çuviydi va mayda xas-çöplardan tozalaydi. Undan arrali katta barabanga taşlanadi. Bu yerda paxta va çiqindilar ajraladi. Paxta arrali baraban tişlariga ilinib çötkali barabanga yönaladi, çiqindilar esa pastga tökiladi. Çiqindilardan qolgan paxtalarni esa ikkita kiçik arrali barabandan ajratib olib şnekka taşlaydi. Şnekdan ventilyator 5 b-n sörib olinib maşinaning bunkeri 6 ga taşlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎРАК ТЕРИШ МАШИНАСИ - пахта териб олинганидан сўнг ғўзапояларда қрлган ёпиқ ва ярим очиқ кўрақларни, чаноқларда қолиб кетган, осилиб турган пахталарни йиғиштириб оладиган, лозим бўлганда уларни қисман тозалаб берадиган ярим ўрнатма қ. х. машинаси. Ўзбекистонда «Ўзқишлоқхўжаликмашхолдинг» компанияси қатор оралари 60 ва 90 см бўлган далаларда қўлланиладиган СКО- 2,4 ва СКО-3,6 русумли машина ишлаб чиқаради. К. т. м.нинг асосий иш қисмлари рама, унга ўрнатилган тўртта териш аппарати (валиклар, нов, шнеклар), кўндаланг шнек, қирғичли транспортёр, тозалагич, вентилятор, бункер, кўтариш механизми ва трансмиссиядан иборат. К. т. м. 40 — 70 кВт қувватли тракторлар б-н агрегатланади. К. т. м. қатор ораларидан ҳаракатланганда йўналтиргич 7тўрт қатордаги ғўза тупларини териш аппарати / нинг иш тирқишига йўвалтиради. Кўрак ва пахта қолдиклари бўлган чаноқларни қарама-қарши айланадиган рифлли (тарам-тарам ўйиқли) валиклар юлиб олиб бўйлама шнеклар 10 нинг нови 9 га ташлайди. Сўнгра бу масса кўндаланг шнек 2 га келади, у эса вертикал транспортёр З га ўзатилади. Транспортёр аралашмани тозалагич 4 нинг бўғзига ташлайди. Тозалагич кўсақларнинг ҳолатига қараб уч хил технологик схемага мослаб ишлатилиши мумкин. 1сида терилган кўсақларни чувиб, хас-чўплардан тозалайди; 2да терилган хом кўсақларни фақат чақади; 3да терилган кўсақларни (намлиги 30% дан ортиқ бўлганда) чақмасдан ва тозаламасдан бункерга ўзатади. 1 -технологик схемада аралашмалар тозалагичнинг бўғизидан ўтиб, чақиш барабанининг тишли сиртига тўшади. Барабан тишлари аралашмани деканинг тишли сиртига ишқалаб кўсақларни чақади, чувийди ва майда хас-чўплардан тозалайди. Ундан аррали катта барабанга ташланади. Бу ерда пахта ва чиқиндилар ажралади. Пахта аррали барабан тишларига илиниб чўткали барабанга йўналади, чиқиндилар эса пастга тўкилади. Чиқиндилардан қолган пахталарни эса иккита кичик аррали барабандан ажратиб олиб шнекка ташлайди. Шнекдан вентилятор 5 б-н сўриб олиниб машинанинг бункери 6 га ташланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.