Körakoyoqlilar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 792-b. — ziyouz.com
Körakoyoqlilar (Scaphopoda) -dengiz mollyuskalari sinfi. Tanasining öz. 3 mm dan 12 sm gaça, ikki tomonlama simmetriyali, şakli fil tişiga öxşaş yaxlit çiğanoq (öz. 1,5 mm — 15 sm) b-n qoplangan. Çiğanoqning 2 uçida teşigi bor; oldingi teşigidan oyoği b-n boşi çiqib turadi. Ösimtaga öxşaş boşining uçki qismida oğiz teşigi joylaşgan. Boşidagi uçi tömtoq möylovlari seziş va oziqni uşlaş vazifasini bajaradi. Foram iniferalar va b. bentos hayvonlari b-n oziqlanadi. Oyoği tömtoq, konus şaklida. K. ayrim jinsli, tuxumlari taşqi muhit (suv)da uruğlanadi. Tuxumdan suvda sözadigan troxofora liçinkasi rivojlanib çiqadi; liçinka 5—6 kundan söng suv ostiga çökib voyaga yetadi. K.ning 1000 ga yaqin turi mavjud. K. suv tubidagi loyga kömilib hayot keçiradi; loydan çiğanoğining uçi çiqib turadi. Asosan, tropik dengizlarda tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎРАКОЁҚЛИЛАР (Scaphopoda) -денгиз моллюскалари синфи. Танасининг ўз. 3 мм дан 12 см гача, икки томонлама симметрияли, шакли фил тишига ўхшаш яхлит чиғаноқ (ўз. 1,5 мм — 15 см) б-н қопланган. Чиғаноқнинг 2 учида тешиги бор; олдинги тешигидан оёғи б-н боши чиқиб туради. Ўсимтага ўхшаш бошининг учки қисмида оғиз тешиги жойлашган. Бошидаги учи тўмтоқ мўйловлари сезиш ва озиқни ушлаш вазифасини бажаради. Форам инифералар ва б. бентос ҳайвонлари б-н озиқланади. Оёғи тўмтоқ, конус шаклида. К. айрим жинсли, тухумлари ташқи муҳит (сув)да уруғланади. Тухумдан сувда сўзадиган трохофора личинкаси ривожланиб чиқади; личинка 5—6 кундан сўнг сув остига чўкиб вояга етади. К.нинг 1000 га яқин тури мавжуд. К. сув тубидаги лойга кўмилиб ҳаёт кечиради; лойдан чиғаноғининг учи чиқиб туради. Асосан, тропик денгизларда тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.