Korall poliplar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 604–605-b. — ziyouz.com
Korall poliplar KORALL POLIPLAR, marjon poliplar (Anthozoa) — dengiz böşliqiçlilari sinfi. Koloniya bölib, ayrim turlari yakka yaşaydi; medöza hosil qilmaydi. Köpçiligi ohak yoki muguz skeletli. Yakka yaşovçi K.p. skeletsiz. Koloniyadagi ayrim individlar silindr şaklida; tanasi asosi b-n koloniyaga yopişib ösadi. Yakka yaşovçi K.p. tovoni yordamida substratga yopişib oladi. Tovonining qarama-qarşi tomonida joylaşgan oğzi paypaslagiçlar b-n öralgan. Gastral böşliği radial tösiklar (mezenteriylar) yordamida kameralarga bölingan; ektodermal halqumi oğzidan kameralar böşliğiga osilib töşadi. Jinsiy va jinssiz köpayadi. Jinsiy hujayralari mezenteriy tösiqlar endodermasida rivojlanadi. Tuxumdan çiqqan planula liçinkasi bir oz suzib yurgaç dengiz tubiga yopişib, voyaga yetgan polipga aylanadi. Yakka yaşovçi aktiniyalar böyiga bölinib köpayadi. K.p. 6 nurlilar va 8 nurlilar kenja sinflariga bölinadi. 6000 ga yaqin turi ma'lum. Koloniya bölib yaşovçi kizil qorall va yakka yaşovçi aktiniyalar köpçilikka ma'lum.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОРАЛЛ ПОЛИПЛАР, маржон полиплар (Anthozoa) — денгиз бўшлиқичлилари синфи. Колония бўлиб, айрим турлари якка яшайди; медўза ҳосил қилмайди. Кўпчилиги оҳак ёки мугуз скелетли. Якка яшовчи К.п. скелетсиз. Колониядаги айрим индивидлар цилиндр шаклида; танаси асоси б-н колонияга ёпишиб ўсади. Якка яшовчи К.п. товони ёрдамида субстратга ёпишиб олади. Товонининг қарама-қарши томонида жойлашган оғзи пайпаслагичлар б-н ўралган. Гастрал бўшлиғи радиал тўсиклар (мезентерийлар) ёрдамида камераларга бўлинган; эктодермал ҳалқуми оғзидан камералар бўшлиғига осилиб тўшади. Жинсий ва жинссиз кўпаяди. Жинсий ҳужайралари мезентерий тўсиқлар эндодермасида ривожланади. Тухумдан чиққан планула личинкаси бир оз сузиб юргач денгиз тубига ёпишиб, вояга етган полипга айланади. Якка яшовчи актиниялар бўйига бўлиниб кўпаяди. К.п. 6 нурлилар ва 8 нурлилар кенжа синфларига бўлинади. 6000 га яқин тури маълум. Колония бўлиб яшовчи кизил қоралл ва якка яшовчи актиниялар кўпчиликка маълум.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.