Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Koreys yozuvi

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 607-b. — ziyouz.com

    Koreys yozuvi — fonetik harfiy-böğinli yozuv. 1444 y.da qirol Se Jon davri (1419—50)da koreys olimlari Çon Nin Ji, Sin Suk Çu, Son Sam Mum tomonidan yaratilgan. 15-a.ning 1-yarmigaça esa koreys tilida Xitoy iyeroglifik yozuvidan foydalanilgan. Lekin bu davrda Xitoy tili koreyslarning adabiy tili bölgani uçun, yangi milliy alifbo keng tarqalmadi. 19-a. oxiriga kelib koreys tilida yana iyeroglifik yozuv qöllana boşladi. Bu yozuv alifbosi 24 fonemani ifodalaydi. Boşqa fonemalar esa harflarni qöşiş yöli b-n hosil böladi. Hozirgi K. yo.da 40 grafema mavjud bölib, şundan 24 tasi sodda va 16 tasi murakkabdir. Ammo bu grafemalarning tartibi KXDR va Koreya Respublikasida farq qiladi. Ilgari matnlar yuqoridan pastga va öngdan çapga qarab yozilardi. Hoz. köproq çapdan öngga qarab yoziş rasm bölmoqda.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КОРЕЙС ЁЗУВИ — фонетик ҳарфий-бўғинли ёзув. 1444 й.да қирол Се Жон даври (1419—50)да корейс олимлари Чон Нин Жи, Син Сук Чу, Сон Сам Мум томонидан яратилган. 15-а.нинг 1-ярмигача эса корейс тилида Хитой иероглифик ёзувидан фойдаланилган. Лекин бу даврда Хитой тили корейсларнинг адабий тили бўлгани учун, янги миллий алифбо кенг тарқалмади. 19-а. охирига келиб корейс тилида яна иероглифик ёзув қўллана бошлади. Бу ёзув алифбоси 24 фонемани ифодалайди. Бошқа фонемалар эса ҳарфларни қўшиш йўли б-н ҳосил бўлади. Ҳозирги К. ё.да 40 графема мавжуд бўлиб, шундан 24 таси содда ва 16 таси мураккабдир. Аммо бу графемаларнинг тартиби КХДР ва Корея Республикасида фарқ қилади. Илгари матнлар юқоридан пастга ва ўнгдан чапга қараб ёзиларди. Ҳоз. кўпроқ чапдан ўнгга қараб ёзиш расм бўлмоқда.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.