Körgan viloyati
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 796-b. — ziyouz.com
Körgan viloyati - RFdagi viloyat. Ural iqtisodiy rniga kiradi. 1943 y. 6. fev.da Çelyabinsk viloyatidan ajralib çiqqan. Mayd. 71 ming km2. Aholisi 1105,6 ming kişi (1998), asosan, ruslar; şuningdek, tatar, ukrain, boşqird, qozoq va b. ham yaşaydi. Şaharliklar 55,6%.24 tumanga bölingan, 9 şahar, 6 şaharça bor. Markazi — Körgan ş.
K. v. Ğarbiy Sibir tekisligining jan.da joylaşgan. Yer yuzasi tekis, uçlamçi va törtlamçi davr yotqiziqlaridan tuzilgan. Foydali qazilmalari: kaolin va şişa qumlari, oş tuzi, gil va ohaktoş, torf. Iqlimi keskin kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi — 18°, iyulniki 19°. Yillik yoğin 400 mm. Vegetatsiya davri 160—165 kun. Asosiy daryolari: Tobol va Iset. 2000 ga yaqin köl bor. Viloyat yirik foydali qazilmalar zahirasiga ega emas, şuning uçun asosan, q. x. xom aşyosini qayta işlaş b-n boğliq ikkinçi darajali sanoat rivojlanmoqda. Yirik korxonalari — «Sintez» k-ti, «Körganpribor» radio z-di, «Korvet» armatura korxonasi, «Körganselmaş» i.ç. birlaşmasi, q.x. mahsulotlarini qayta işlaş uçun uskuvalar, avtomobil ehtiyot qismlari işlab çiqaradigan «Körganmaş» z-di, avtobus, avtoagregat, ğildiraqli şatak, yoğoçsozlik stanoklari, telefon, «Start» z-dlari. Un va göşt-sut sanoati korxonalari bor. Körgan issiqlik elektr markazi energiya b-n ta'minlaydi. K.v. — eng yirik k. x. bazasi. Bugdoy, arpa, yem-xaşak ekinlari ekiladi. Kartoşkaçilik b-n şuğullaniladi. Sut-göşt çorvaçiligi, çöçqaçilik, qöyçilik rivojlangan. Tobol daryosida kema qatnaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎРГАН ВИЛОЯТИ - РФдаги вилоят. Урал иқтисодий рнига киради. 1943 й. 6. фев.да Челябинск вилоятидан ажралиб чиққан. Майд. 71 минг км2. Аҳолиси 1105,6 минг киши (1998), асосан, руслар; шунингдек, татар, украин, бошқирд, қозоқ ва б. ҳам яшайди. Шаҳарликлар 55,6%.24 туманга бўлинган, 9 шаҳар, 6 шаҳарча бор. Маркази — Кўрган ш.
К. в. Ғарбий Сибирь текислигининг жан.да жойлашган. Ер юзаси текис, учламчи ва тўртламчи давр ётқизиқларидан тузилган. Фойдали қазилмалари: каолин ва шиша қумлари, ош тузи, гил ва оҳактош, торф. Иқлими кескин континентал. Янв.нинг ўртача т-раси — 18°, июлники 19°. Йиллик ёғин 400 мм. Вегетация даври 160—165 кун. Асосий дарёлари: Тобол ва Исеть. 2000 га яқин кўл бор. Вилоят йирик фойдали қазилмалар заҳирасига эга эмас, шунинг учун асосан, қ. х. хом ашёсини қайта ишлаш б-н боғлиқ иккинчи даражали саноат ривожланмоқда. Йирик корхоналари — «Синтез» к-ти, «Кўрганприбор» радио з-ди, «Корвет» арматура корхонаси, «Кўргансельмаш» и.ч. бирлашмаси, қ.х. маҳсулотларини қайта ишлаш учун ускувалар, автомобиль эҳтиёт қисмлари ишлаб чиқарадиган «Кўрганмаш» з-ди, автобус, автоагрегат, ғилдирақли шатак, ёғочсозлик станоклари, телефон, «Старт» з-длари. Ун ва гўшт-сут саноати корхоналари бор. Кўрган иссиқлик электр маркази энергия б-н таъминлайди. К.в. — энг йирик к. х. базаси. Бугдой, арпа, ем-хашак экинлари экилади. Картошкачилик б-н шуғулланилади. Сут-гўшт чорвачилиги, чўчқачилик, қўйчилик ривожланган. Тобол дарёсида кема қатнайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.