Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Köriş pigmenti

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 880-b. — ziyouz.com

    Köriş pigmenti - köz tör pardasining yoruğlik sezuvçi hujayralari — tayoqçalar va kolbaçalardagi struktur-funksional birlik. Körinadigan yoruğlik kvantlari K.p.da yutiladi. K.p. molekulasi yoruğlik yutadigan xromofor va ogtsin (oqsil va fosfolipidlar kompleksi)dan iborat. Vitamin A, va A2 aldegid (retinal) yoki 32-degidroretinal barça K.p. uçun xromofor böla oladi. K.p.ning quyidagi turlari bor: köriş purpuri (rodopsin), iodopsin, porfiropsin, sianops in . Retinaning fotoizomerdanişi köriş mexanizmida birlamçi fotokimyoviy zveno hisoblanadi. Egilgan retinal yoruğlik ta'sirida yassi şaklga kiradi. Keyin köriş retseptori signalini vujudga keltiruvçi jarayonlar boşlanadi. Bu signal sivapelar orqali tör pardaning navbatdagi nerv elementlari — binolyar va ganglioz xujayralarga ötadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КЎРИШ ПИГМЕНТИ - кўз тўр пардасининг ёруғлик сезувчи ҳужайралари — таёқчалар ва колбачалардаги структур-функционал бирлик. Кўринадиган ёруғлик квантлари К.п.да ютилади. К.п. молекуласи ёруғлик ютадиган хромофор ва огтсин (оқсил ва фосфолипидлар комплекси)дан иборат. Витамин А, ва А2 альдегид (ретинал) ёки 32-дегидроретинал барча К.п. учун хромофор бўла олади. К.п.нинг қуйидаги турлари бор: кўриш пурпури (родопсин), иодопсин, порфиропсин, цианопс ин . Ретинанинг фотоизомерданиши кўриш механизмида бирламчи фотокимёвий звено ҳисобланади. Эгилган ретинал ёруғлик таъсирида ясси шаклга киради. Кейин кўриш рецептори сигналини вужудга келтирувчи жараёнлар бошланади. Бу сигнал сивапелар орқали тўр парданинг навбатдаги нерв элементлари — биноляр ва ганглиоз хужайраларга ўтади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.