Korrupsiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 632-b. — ziyouz.com
Korrupsiya (lot. corruptio — ayniş, poraga sotiliş) — mansabdor şaxsning öz mansabi böyiça berilgan xuquqlarni şaxsiy boyiş maqsadlarida bevosita suiiste'mol qilişidan iborat amaliyot. Mansabdor şaxslarni sotib oliş, ularning poraga sotilişi qam K. deyiladi. K. davlat apparati va parlament faoliyatida ayniqsa, avj oladi. Saylanadigan lavozimlarga nomzodlar saylov kampaniyasini ötkaziş xarajatlarini kötariş K. körinişlaridan biridir (saylangan kişi turli imtiyozlar, yordam, xizmatlar körsatib «öz qarzini» qaytaradi). Aksariyat K. lobbizm (monopoliyalarning qonunçilik organlari va amaldorlarga tazyiq ötkaziş b-n şuğullanadigan muassasa va agentlari tizimi) b-n boğlangan. Xalqaro darajada 1970-y.larda Yaponiyaga samolyotlar sotişda kompaniya tomonidan oliy davlat amaldorlarini sotib oliş böyiça «Lokxid işi» eng yirik K. körinişlariga misol böladi. Porani xaspöşlaş uçun yirik bitişuvlarda köproq «xizmat haqi» tölaş amaliyotidan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОРРУПЦИЯ (лот. corruptio — айниш, порага сотилиш) — мансабдор шахснинг ўз мансаби бўйича берилган хуқуқларни шахсий бойиш мақсадларида бевосита суиистеъмол қилишидан иборат амалиёт. Мансабдор шахсларни сотиб олиш, уларнинг порага сотилиши қам К. дейилади. К. давлат аппарати ва парламент фаолиятида айниқса, авж олади. Сайланадиган лавозимларга номзодлар сайлов кампаниясини ўтказиш харажатларини кўтариш К. кўринишларидан биридир (сайланган киши турли имтиёзлар, ёрдам, хизматлар кўрсатиб «ўз қарзини» қайтаради). Аксарият К. лоббизм (монополияларнинг қонунчилик органлари ва амалдорларга тазйиқ ўтказиш б-н шуғулланадиган муассаса ва агентлари тизими) б-н боғланган. Халқаро даражада 1970-й.ларда Японияга самолётлар сотишда компания томонидан олий давлат амалдорларини сотиб олиш бўйича «Локхид иши» энг йирик К. кўринишларига мисол бўлади. Порани хаспўшлаш учун йирик битишувларда кўпроқ «хизмат ҳақи» тўлаш амалиётидан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.