Kosatka
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 636–637-b. — ziyouz.com
Kosatka (Oreinus ogsa) - tişli kitlar turkumining delfinsimonlar oilasiga mansub sut emizuvçi hayvon. Erkagining öz. Yum gaça, oğirligi 8 t gaça, urğoçisi kiçikroq. Yelka sözgiçi tömtoq va juda keng, orka sözgiçi juda baland (erkagida 1,7 m gaça, urğoçisida 0,9 m gaça). K. kosmopolit, Arktikadan Antarktidagaça bölgan oçiq dengizlarda tarqalgan. Soatiga 55 km gaça tezlikda söza oladi. Böğozlik davri 16 oyga yaqin. Öz. 2—3 m keladigan bitta bola tuğadi. 35 yilça umr köradi.
Kitsimonlar orasida yagona yirtqiç tur, asosan, boşoyoqli mollyuskalar va baliqlar b-n oziqlanadi, ba'zan kurakoyoqlilar (tyulen) va kitsimon (delfin)larga hujum qiladi. Odam uçun xavfli emas. Tutqunlikka könikadi, yuvvoş, oson qölga örganadi. Köplab ovlanadi. Örtaça kattalikdagi K.dan 1 t gaça yoğ, 1,5—3 t gaça göşt olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОСАТКА (Oreinus огса) - тишли китлар туркумининг дельфинсимонлар оиласига мансуб сут эмизувчи ҳайвон. Эркагининг ўз. Юм гача, оғирлиги 8 т гача, урғочиси кичикроқ. Елка сўзгичи тўмтоқ ва жуда кенг, орка сўзгичи жуда баланд (эркагида 1,7 м гача, урғочисида 0,9 м гача). К. космополит, Арктикадан Антарктидагача бўлган очиқ денгизларда тарқалган. Соатига 55 км гача тезликда сўза олади. Бўғозлик даври 16 ойга яқин. Ўз. 2—3 м келадиган битта бола туғади. 35 йилча умр кўради.
Китсимонлар орасида ягона йиртқич тур, асосан, бошоёқли моллюскалар ва балиқлар б-н озиқланади, баъзан куракоёқлилар (тюлень) ва китсимон (дельфин)ларга ҳужум қилади. Одам учун хавфли эмас. Тутқунликка кўникади, юввош, осон қўлга ўрганади. Кўплаб овланади. Ўртача катталикдаги К.дан 1 т гача ёғ, 1,5—3 т гача гўшт олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.